१२. खरा आशिया –मलेशिया
मलेशियाने पर्यटनाभिमुख व्यवस्था कशी असावी,
याचा एक आदर्शच घालून दिला आहे. कलर्स ऑफ मलेशिया,
मलेशिया शॉपिंग फेस्टिवल, शू
फेस्टिवल अशी अनेक निमित्ते साधून जगभरातल्या पर्यटकांना मलेशियाकडे आकर्षित
करण्यात मलेशिअन लोक यशस्वी
झाले आहेत. 'मलेशिया-
ट्रूली एशिया'
असे घोषवाक्य मिरवणाऱ्या या देशाने पर्यटनाला प्रोत्साहन
देत त्याला अर्थव्यवस्थेचा कणा बनविण्याची किमया साधली आहे. 'वन
मलेशिया' असे म्हणत देशाच्या
एकतेचा गौरव करत आपली संस्कृती जपली आहे. मात्र, 'जुनं
ते सगळंच सोनं' असा अट्टहास न धरता नव्याचे
स्वागतही केले आहे. प्रख्यात ब्रिटिश
कादंबरीकार आणि नाटककार सॉमरसेट मॉमने मलेशियाबद्दल म्हटले आहे, ‘तुम्ही हा देश पाहिला नसेल, तर तुम्ही जग काय पाहिले आहे?’
१.
परिचय
मलेशियाविषयी झटपट माहिती
राजधानी: क्वालालंपूर
अधिकृत भाषा : मलय
लोकसंख्या: २.८७ कोटी (जुलै २०११ च्या अंदाजाप्रमाणे).
लोकसंख्या वितरण: ??????????????????
चलन: मलेशियाचे चलन मलेशियन रिंगी (Malaysian Ringgit) असून त्याचे चिन्ह MYR असे आहे. एक मलेशियन रिंगीचे सुमारे १७.५० भारतीय रुपये होतात.
कॉलिंग कोड: ६०
मलेशियाच्या वेळेचा भारतीय प्रमाणवेळेशी संबंध: मलेशियाची वेळ भारतीय प्रमाणवेळेच्या २.५ तास पुढे आहे.
मलेशियाचा भूगोल
स्थान विस्तार आणि सीमा : मलेशियाचे अक्षांश रेखांश उत्तर २ ३० दक्षिण
११२ ३०
असे आहेत. मलेशियाचे पूर्व मलेशिया आणि पश्चिम मलेशिया असे
दोन विभाग पडतात. पश्चिम
मलेशिया हा द्वीपकल्प असल्यामुळे
यास पेनिन्सुलर मलेशिया असेही
म्हणतात . पेनिन्सुलर मलेशिया हा आशिया
खंडास जोडलेला आहे तर पूर्व मलेशिया इंडोनेशियाच्या बोर्निओ
बेटाचा भाग आहे. पूर्व आणि पश्चिम मलेशियाच्या
मध्ये दक्षिण चीन समुद्र (South China Sea) आहे .
शेजारी देश: पेनिन्सुलर मलेशियाची उत्तर सीमा थायलंडला
भिडली आहे तर दक्षिणेकडे जोहोरच्या
सामुद्रधुनीपलिकडे अगदी जवळचा शेजारी देश सिंगापूर आहे आणि नैऋत्य दिशेस
मलाक्काच्या सामुद्रधुनीपलिकडे इंडोनेशियाची सुमात्रा बेटे आहेत. पूर्व मलेशियाची
दक्षिण सीमा इंडोनेशियाला (बोर्निओ भाग) भिडली आहे तर उत्तरेकडे चिमुकला ब्रुनेई
हा देश आहे.
हवामान: ??????
पेनिन्सुलर
मलेशियास पश्चिम मलेशिया असेही म्हणतात. पेनिन्सुलर मलेशिया हा मले द्वीपकल्पाचा
भाग आहे. पेनिन्सुलर मलेशियाचे एकूण क्षेत्रफळ १,३१,५९८ चौकिमी
आहे. मलेशियाची ८०% लोकसंख्या पेनिन्सुलर मलेशियामध्ये राहत असून मलेशियाच्या
उत्पन्नाचा जवळ जवळ तेवढाच भाग पेनिन्सुलर मलेशियाकडून येतो.
विभागवार राज्ये
·
उत्तर विभाग: पर्लिस, कदाह, पिनांग आणि परक
·
पूर्व किनारी विभाग: केलंतन, तेरंगनू आणि पहांग
·
मध्य विभाग: सेलंगोर हे राज्य आणि क्वालालंपूर आणि
पुत्रजया हे केंद्रशासित प्रदेश
·
दक्षिण विभाग: नगरी सेंबिलन, मलाक्का आणि जोहोर.
मलेशियाचे
पूर्वीचे नाव मलाया असून हे नाव सुमात्रामध्ये असणा-या याच नावाच्या नदीवरून पडले
असावे. १९६३ साली मलायाचे संघराज्य, उत्तर बोर्निओ, सरावाक आणि सिंगापूर या सर्वांस मिळून मलेशिया हे नाव देण्यात आले. या
नावाचा फिलिपाइन्सनेसुद्धा विचार केला होता.
पश्चिम मलेशिया आणि पूर्व मलेशिया हे वेगळे देश आहेत
असे वाटू नये म्हणून आणि मलाया नावास पूर्वीच्या ब्रिटिश वसाहतीचा संदर्भ असल्याने
पश्चिम मलेशियासाठी पेनिन्सुलर मलेशिया हा शब्द जास्त वापरला जातो.
असे असूनही हाय कोर्ट ऑफ मलाया, युनिव्हर्सिटी
ऑफ मलाया, मलायन रेल्वे अशा काही संस्थांच्या नावामध्ये आणि
काही कायदेशीर संज्ञांमध्ये मलाया शब्द टिकून आहे. हल्ली मलेशियामध्ये मलाया शब्द
विनोदांमध्ये वापरला जातो. जसे, 'या बातमीने सारे मलाया
हादरून गेले आहे!'
मलेशियाचा थोडक्यात इतिहास
प्राचीन मलेशिया: मलेशियाला फार
प्राचीन इतिहास असून
ख्रिस्तपूर्व ८,००० मध्ये येथे
पाषाणायुगातील मानवाची वस्ती
होती. दुसऱ्या आणि तिसऱ्या
शतकांमध्ये मलेशियामध्ये लहान
लहान राज्ये स्थापन
झाली. यांमध्ये उत्तरेकडे कदाह (Kedah) चे राज्य
सर्वांत मोठे होते. या
काळात मलेशियामध्ये उच्च
दर्जाची संस्कृती उदयास
आली. या संस्कृतीचा भारताशी
अगदी जवळचा संबंध
होता. मलेशियाचा भारताबरोबर व्यापारसुद्धा
नियमित चालत असे. याच
काळात मलेशियामध्ये
भारतातून आलेले हिंदू
आणि बौद्ध धर्म
रुजले .
श्रीविजय राज्य : सातव्या आणि आठव्या शतकांमध्ये इंडोनेशियाच्या सुमात्रा
बेटावर श्रीविजय राज्य उदयास
आले आणि त्याने
मलेशियावर वर्चस्व गाजविले. तरीसुद्धा श्रीविजय
राज्याचा प्रभाव किनारी
भागावरच जास्त होता. तेराव्या शतकामध्ये श्रीविजय
राज्याचा ऱ्हास झाला .
मलाक्का: इस्लामचा आठव्या शतकामध्ये मलेशिया
मध्ये शिरकाव झाला
आणि १४ ते
१६ व्या शतकापर्यंत
तो मलेशियामध्ये
रुजला. चौदाव्या शतकामध्ये
मलाक्का या मलेशियामधील
राज्याचा प्रभाव वाढला. याच्या
संस्थापकाचे नाव होते
परमेश्वर. परमेश्वरने नंतर
इस्लामचा स्वीकार केला . मलाक्काची सत्ता
आणि संपत्ती अरबांबरोबरील
व्यापारामुळे वाढत होती . त्याचबरोबर त्यांचा
भारत आणि चीनबरोबरही
व्यापार चालू होता . मलाक्काचे वैभव
पोर्तुगीजांच्या नजरेमध्ये आले
आणि त्यांनी सन १५११
मध्ये अल्फोन्सो द
अल्बुकर्कच्या नेतृत्वाखाली मलाक्का जिंकून घेण्यासाठी
मोहीम काढली .
पोर्तुगीजांच्या तोफखान्यापुढे
मलाक्काचा टिकाव लागला
नाही . परंतु मलाक्काच्या सुल्तानाच्या
मुलाने जोहोरची स्थापना
केली .
जोहोर आणि डच: यानंतरच्या
काळामध्ये जोहोरचा प्रभाव
वाढत होता . सोळाव्या शतकाच्या
सुरुवातीला जोहोरने मलाक्का
जिंकून घेण्यासाठी बरेच
अयशस्वी प्रयत्न केले . आपल्याला स्वबळावर
मलाक्का जिंकता येत
नाही असे दिसून
आल्यावर या कामी
त्यांनी डचांची मदत
घेतली . बऱ्याच प्रयत्नानंतर
१६४१ मध्ये डचांना
मलाक्कावर ताबा मिळविता
आला . सतराव्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत डचांनी
या भागामधून इतर
युरोपिअनांची हकालपट्टी केली . डचांचे जोहोर
बरोबर चांगले संबंध
होते .
ब्रिटिशांचे आगमन
आणि स्वतंत्र मलेशियाची
स्थापना: अठराव्या आणि
एकोणीसाव्या शतकांच्या उत्तरार्धामध्ये ब्रिटनने
मलेशियामध्ये आपल्या वसाहती
स्थापन केल्या . दुसऱ्या महायुद्धामध्ये सन १९४२
ते १९४५ दरम्यान
या वसाहतींवर जपानने
ताबा मिळविला . सन १९४८ मध्ये
मले द्वीपकल्पावरील
ब्रिटिशांची सत्ता असलेल्या
वसाहतींचे मलेशियाचे संघराज्य
स्थापन झाले . या संघराज्यास
सन १९५७ मध्ये
स्वातंत्र्य मिळाले . ब्रिटिशांच्या सिंगापूरमधील
पूर्वीच्या वसाहती आणि
बोर्निओच्या उत्तर किनाऱ्यावरील साबा
आणि सरावाक ही
पूर्व मलेशिअन राज्ये
सामील झाल्यावर सन १९६३
मध्ये मलेशियाची स्थापना
झाली . यानंतर मलेशियाच्या इतिहासातील
सुरुवातीची बरीच वर्षे
इंडोनेशियाच्या मलेशियावर नियंत्रण
मिळविण्याच्या प्रयत्नांना तर
फिलिपाइन्सच्या साबा आणि
सरावाकवरील दाव्याला तोंड
देण्यात गेली .
आजचा
मलेशिया
प्रशासकीय विभाग:
मले पेनिन्सुलामध्ये एकूण
१३ राज्ये आणि
३ केंद्रशासित प्रदेश
आहेत . या सर्वांना मिळून
पेनिन्सुलर मलेशिया किंवा
पश्चिम मलेशिया म्हणतात . बोर्निओ बेटावरील
साबा आणि सरावाक ही दोन
राज्ये आणि बोर्निओच्या
आसपास असणा-या बेटांचा
मिळून एक केंद्रशासित
प्रदेश , या
सर्वांस साबा आणि सरावाक किंवा
पूर्व मलेशिया किंवा
मलेशिअन बोर्निओ असे
म्हणतात .
मलेशियामधील शासनपद्धती: मलेशिया हे एक संघराज्य असून येथील शासनपद्धती घटनात्मक
राजेशाहीची आहे. प्रत्यक्ष कारभार हा
बहुपक्षीय लोकशाही पद्धतीने चालतो. यांग
दि पर्तुआन आगोंग हा राष्ट्रप्रमुख असतो तर सरकारचा प्रमुख पंतप्रधान असतो.
शासनपद्धतीचे १) कायदा २) कार्यकारी आणि ३) न्याय असे तीन विभाग पडतात. कायदे आणि
कार्यकारी अधिकार संघराज्याची संसद आणि तेरा राज्यांच्या विधानसभा यांच्याकडे
असतात तर न्यायसंस्था स्वायत्त असते.
मलेशियाचे सर्वोच्च पद यांग दि पर्तुआन आगोंग: द किंग्डम ऑफ मलेशियामध्ये ९ सल्तनती (जोहोर, कदाह, कलांतन, नगरी पहंग, पिराक, पर्लिस, सेलंगोर, संबिलन, तेरंगनू) आणि ४ राजेशाही नसणारी राज्ये (मलाका, पेनंग, सबाह, सरावाक) आहेत. यांग दि पर्तुआन आगोंग, म्हणजे येथील सर्वोच्च पदी असणारी व्यक्ती, ९ राज्यांच्या सुलतानांमधून दर पाच वर्षांनी निवडले जातात. याचा अर्थ एका सुलतानाची दुस-यांदा निवड ४५ वर्षांनी होऊ शकते. यांग दि पर्तुआन आगोंगकडे सर्वोच्च पद नावालाच असते, त्याच्याकडे अधिकार नसतात. कदाहचे सुलतान अब्दुल हलीम हे मलेशियाचे सध्याचे यांग दि पर्तुआन आगोंग आहेत.
१.
प्रवास
पूर्व मलेशिया
पूर्व मलेशियाची
लोकसंख्या पश्चिम मलेशियापेक्षा कमी असून त्याचा विकासही पश्चिम मलेशियाएवढा
झालेला नाही. तरीसुद्धा पूर्व मलेशियाचे क्षेत्रफळ पश्चिम मलेशियापेक्षा जास्त
आहे. पूर्व मलेशिया तेल आणि नैसर्गिक वायूसह नैसर्गिक साधनसंपत्तीने पश्चिम मलेशियापेक्षा समृद्ध आहे.
पूर्व
मलेशियाची भूमी प्रामुख्याने समुद्रकिनाऱ्याजवळील भागामध्ये सखल असून समुद्रकिनार्यापासून
अंतर्भागामध्ये पर्वतीय प्रदेश आहेत. पूर्व मलेशियामध्ये सर्वत्र पर्जन्यजनित
अरण्ये आहेत.
पूर्व
मलेशियाचे एकूण क्षेत्रफळ २,००,५६५ चौकिमी असून हे मलेशियाच्या एकूण
क्षेत्रफळाच्या ६१% तर बोर्निओ बेटाच्या क्षेत्रफळाच्या २७% आहे.
मलेशियामधील सर्वाधिक उंचीचे पाच पर्वत पूर्व मलेशियामध्ये आहेत. यांपैकी माऊंट किनाबालू हा सर्वांत उंच पर्वत असून त्याची उंची ४,०९५ मीटर्स आहे. माऊंट किनाबालू बोर्निओमधील सर्वांत उंच तर आग्नेय आशियामधील सर्वाधिक उंचीचा दहावा पर्वत आहे. मलेशियामधील सर्वाधिक लांबीच्या Rajang आणि Kinabatangan या दोन नद्यासुद्धा माऊंट किनाबालूमध्ये उगम पावतात.
पूर्व
मलेशियामधील प्रमुख प्रेक्षणीय स्थळे
गुनुंग
मुलू (Gunung
Mulu) नॅशनल पार्क : हे पार्क सरावाक
प्रांतामध्ये असून याची युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांमध्ये नोंद झाली आहे. येथील
मुलू केव्हजमधील सरावाक चेंबर ही गुहा जगातील माहीत असलेल्या गुहांपैकी सर्वांत
मोठी गुहा आहे.
किनाबालू
पार्क: या
पार्कचीसुद्धा जागतिक वारसा स्थळांमध्ये नोंद झाली आहे. या पार्कमध्ये माउंट
किनाबालू आणि सिपादान आयलंडचा समावेश होतो. सिपादान आयलंड डायव्हिंग आणि जैवविविधतेसाठी
प्रसिद्ध आहे.
मानव संसाधन
पूर्व
मलेशियाची लोकसंख्या २०१० साली ५७ लाख होती. यामध्ये मले लोकांचे प्रमाण २० टक्के
आहे. बहुतांश लोकसंख्या शहरी भागामध्ये एकवटली आहे.
पूर्व
मलेशियाच्या सुरुवातीच्या रहिवाश्यांमध्ये Dayak आणि Dusun या लोकांचा समावेश
होतो. आजसुद्धा या लोकांचे लोकसंख्येमधील प्रमाण ठळक आहे. पूर्व मलेशियामध्ये
शेकडो वर्षे मले द्वीपसमूह, जावा, Lesser Sunda आयलंड्स, सुलावेसी (Sulawesi) आणि
सुलू (Sulu) येथून लोकांनी स्थलांतर केले
आहे. अलीकडे भारत आणि चीनमधूनसुद्धा लोकांनी पूर्व मलेशियामध्ये स्थलांतर केले
आहे.
पूर्व
मलेशियामधील सुरुवातीचे रहिवासी आत्मावादी होते. पंधराव्या शतकापासून येथे इस्लामचा
तर एकोणीसाव्या शतकापासून ख्रिस्ती धर्माचा शिरकाव झाला.
महत्त्वाची
शहरे
कुचिंग:
हे
शहर सरावाक प्रांताच्या राजधानीचे शहर असून याची लोकसंख्या सुमारे ६ लाख
आहे.
कोटा
किनाबालू: हे
पूर्व मलेशियामधील कुचिंगनंतर दुसरे महत्त्वाचे शहर आहे.
इतर
महत्त्वाच्या शहरांमध्ये सबाहमधील Sandakan, Tawau, सरावाकमधील सिबू (Sibu), बिंतुलू
(Bintulu) आणि Labuan मधील व्हिक्टोरिया या शहरांचा समावेश होतो.
महत्त्वाचे
विमानतळ
