चिअंग माय – थायलंडची सांस्कृतिक राजधानी

 

६. चिअंग माय – थायलंडची सांस्कृतिक राजधानी   

चिअंग माय हे उत्तर थायलंडमधील सर्वांत मोठे आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे शहर आहे. चिअंग मायमध्ये तुम्हाला जिथे तिथे झगमगत्या वास्तू, प्राचीन मंदिरे आणि लन्ना संस्कृतीचा प्रभाव असलेली दुकाने आढळून येतील. चिअंग माय या उत्तर थायलंडमधील शहरास स्वतःचे व्यक्तित्व आणि सांस्कृतिक परंपरा आहे. या शहरात वावरताना येथील आश्चर्यकारक स्थळे पुस्तकाच्या पानांसारखी तुमच्यासमोर उलगडत जातील आणि तुम्ही हरवून जाल.

उत्तर थायलंड –   

 

उत्तर थायलंडचे वैशिष्ट्य म्हणजे म्हणजे हिरव्यागार वृक्षांनी आच्छादिलेली सुंदर पर्वतराजी, जुन्या संस्कृतीच्या खाणाखुणा, ऐतिहासिक स्थळे आणि येथील रम्य ग्रामीण प्रदेश. येथे निरनिराळ्या प्रकारच्या आदिवासी जमाती राहतात आणि त्यांच्या जीवनपद्धतीचा वेगळेपणा जाणवल्यावाचून राहत नाही. उत्तर थायलंड हा डोंगराळ प्रदेश असल्यामुळे येथील हवामान घामाघूम करणा-या थायलंडच्या हवामानापेक्षा थंड आहे. त्यामुळे डिसेंबर-जानेवारीमध्ये येथे पर्यटकांची गर्दी जास्त आढळते. येथील मैदानी भागातील तापमान क्वचितच २५ अंश सेल्सिअसच्या खाली जाते तर डोंगरांवर कडाक्याची थंडी असते.

 

उत्तर थायलंडवर शेजारील देश म्यानमार आणि चीनचा युनान प्रांत यांचा सांस्कृतिक प्रभाव आहे. त्यामुळे उत्तर थायलंडचा तोंडावळा बराचसा म्यानमार आणि युनानसारखा भासतो. चिअंग मायमधील लन्ना आणि सुखोथाईमधील सुखोथाई या ऐतिहासिक दृष्ट्या पहिल्या थाई राजवटी होत्या. उत्तर थायलंडला बराच काळ साम्यवादी उठाव, म्यानमारची अंमली पदार्थांवरून झालेली युद्धे आणि अंतर्गत यादवीने ग्रासले होते. या सा-या समस्यांचे आता बहुतांशी निराकरण झाले आहे. ताक (Tak) आणि मै होंग सोन (Mae Hong Son) या प्रांतांमध्ये गेलात तर अजूनही सावधगिरी बाळगण्यास सांगितले जाते. 

 

उत्तर थायलंडमध्ये खाम मिअंग (Kham Meaung) किंवा खाम मुअंग (Muang) ही थाई भाषेची बोलीभाषा प्रचारात आहे. तरीसुद्धा प्रमाणित थाई भाषा सर्वांना समजते. याशिवाय आदिवासी जमाती त्यांची वेगळी भाषा बोलतात. काही ठिकाणी विशेषत: मंदिरांमध्ये प्राचीन लन्ना भाषेतील काही सूचना लिहिलेल्या आढळतील.  ही भाषा आता फारच थोड्या लोकांना समजते. धार्मिक विधींमध्ये या भाषेचा वापर होतो. 

उत्तर थायलंड
उत्तर थायलंड हा डोंगर, द-या, जंगले, नद्या यांनी व्यापलेला विस्तीर्ण प्रदेश आहे. येथे शतकानुशतके थायलंड, चीन, लाओस, म्यानमार आणि त्याहीपलिकडील देश वस्तूंची आणि विचारांची देवाणघेवाण करीत आले आहेत. आदिवासी जमातींना तर कुठल्याच राजकीय सीमा ठाऊक नसतात. उत्तर थायलंडमध्ये स्थलांतरित झालेल्या आखा, कारेन, लिसू, हमाँग आणि याव या आदिवासी जमातींनी येथील संस्कृतीच्या विविधतेमध्ये भर घातली आहे.
अगदी विसाव्या शतकापर्यंत उत्तर थायलंडचा प्रवास दुर्गमच होता. हा प्रवास बँकॉकहून नदीमार्गे किंवा हत्तीवरून होत असे. हत्तीवरून प्रवासास कित्येक आठवडे लागत. तेव्हा अशा दुर्गम भागाने आपले वैशिष्ट्यपूर्ण स्थान टिकवून ठेवले असल्यास नवल नाही. येथील मंदिरांचे सौंदर्य, मंदिरांतील सागाच्या लाकडावरील कोरीव काम आणि ब्रह्मी वळणाची सजावट पाहण्यासाठी पर्यटक येथे येतात. येथील टेकड्यांवर फुलणारी ऑर्किडची फुले मोहून टाकतात.  शहरीकरणाचा स्पर्श न झालेल्या येथील जीवनपद्धतीचा वेगळेपणा जाणवल्याशिवाय राहत नाही. साहसी पर्यटकांना येथील डोंगर आणि जंगले ट्रेकिंगसाठी खुणावतात.
डोंगर म्हणजे थाई आदिवासींचे निवासस्थान. पर्यटनामुळे आदिवासी जमाती उजेडात येत आहेत त्याचप्रमाणे थायलंडच्या राष्ट्रीय प्रवाहामध्ये येत आहेत. बरेच आदिवासी उत्तरेकडील मोठ्या शहरांमध्ये स्थलांतरित होत आहेत. चिअंग माय हे शहर उत्तर थायलंडच्या राजधानीचे शहर आहे तसेच ते देशाचे सांस्कृतिक हृदयसुद्धा आहे. मै होंग सोन या सीमावर्ती प्रांतामध्ये तर आदिवासींची संख्या थाई वंशाच्या लोकांपेक्षा जास्त आहे.
गोल्डन ट्रँगल
उत्तर थायलंडच्या डोंगराळ आणि जंगलांनी व्यापलेल्या सीमेचा तस्करांनी फायदा घेतल्यास नवल नाही. कारण अशा भूमीवर पूर्ण देखरेख करणे कठीण आहे. त्यामुळे गोल्डन ट्रँगल अंमली पदार्थांच्या तस्करीसाठीसुद्धा कुप्रसिद्ध आहे.

चिअंग राय प्रांत: चिअंग राय हा थायलंडचा उत्तरेकडील सीमावर्ती प्रांत आहे. या प्रांताला लागून उत्तरेकडे म्यानमार तर पूर्व, उत्तर आणि ईशान्य दिशेस लाओस हे देश आहेत. पश्चिम दिशेस चिअंग माय  आणि दक्षिण दिशेस कडे फायाव (Phayao) हे प्रांत येतात. चिअंग राय प्रांताचे एकूण क्षेत्रफळ ११,६७८ चौकिमी असून त्यामध्ये एकूण १६ परगणे येतात. हा प्रांत बहूतेक सारा डोंगराळ असून येथे १,५०० मीटर्स उंचीपर्यंत पर्वतशिखरे आहेत. या पर्वतरांगांमधून अनेक नद्या उगम पावतात. त्यांपैकी कोक नदी सर्वांत महत्त्वाची आहे. या प्रांताच्या उत्तर दिशेस मीकाँग आणि रुआक या दोन नद्या एकमेकांस ज्या ठिकाणी मिळतात, तेथे त्रिकोणाकृती प्रदेश तयार झाला आहे. हाच प्रदेश गोल्डन ट्रँगल किंवा सोनेरी त्रिकोण म्हणून प्रसिद्ध आहे. कारण याच्या एका बाजूस थायलंड, दुस-या बाजूस म्यानमार तर तिस-या बाजूस लाओस हे देश येतात.  येथील डोंगराळ भागामध्ये प्रामुख्याने आखा, लहू, करेन आणि हमाँग या आदिवासी जमातींची वस्ती आहे. चिअंग माय प्रांतास खूप जुना इतिहास असून येथे प्रामुख्याने छोटी राज्ये अस्तित्वात होती.   

  

लिसू हिल ट्राइब                                                     http://www.lisuhilltribe.com/lisu.htm

 

लिसू आदिवासींची प्रामुख्याने चिअंग राय, चिअंग माय आणि मै हॉंग या प्रांतांमध्ये वस्ती आहे. त्यांचा उगम दक्षिण चीनमध्ये आणि त्याआधी तिबेटमध्ये असल्याचे मानले जाते. हे आदिवासी थायलंडमध्ये सुमारे ऐंशी वर्षांपूर्वी आले.        

 

मै पिंग नदीमधील सफर

 

येथून तुम्ही मै पिंग नदीमध्ये raफ्टींग किंवा  क्रूझ सफर करू शकता. क्रूझच्या सफरीस सुमारे दोन तास लागतात. तुम्ही गाव मागे टाकून नदीच्या पात्रामध्ये जसजसे पुढे जाल, तसतसे तुम्हाला नदीचे बदलते स्वरूप दृष्टीस येईल. वाटेमध्ये सागाची घरे, सुंदर वनश्री आणि पाण्यात बागडणारी मुले दिसून येतील. वाटेमध्ये तुम्ही एखाद्या शेतक-याच्या घरी थांबून jaस्मीन तांदळाची लागवड पाहू शकता किंवा औषधांमध्ये किंवा स्वयंपाकामध्ये वापरल्या जाणा-या वनस्पती पाहू शकता. ताजी स्थानिक फळे, लेमन ग्रास आणि इतर वनस्पतींच्या रसाचा आस्वाद घेऊ शकता. या क्रूझच्या प्रवासामध्ये तुमच्यासाठी स्वादिष्ट थाई भोजनाचीसुद्धा सोय होऊ शकते. मात्र तुम्हाला तसे paकेज निवडावे लागेल. या क्रूझच्या प्रवासासाठी ४५० बाथ एवढा खर्च येतो. भोजनाची सोय हवी असेल तर हा खर्च ५५०-६५० बाथ एवढा येतो.

 

खांतोके डिनर शो         

 

खांतोके डिनर शो हे उत्तर थायलंडचे वैशिष्ट्य आहे. रोज होणारे खांतोके डिनर शो थाई आणि परदेशी पर्यटकांमध्ये सारखेच लोकप्रिय आहे. हे जेवण एका लाकडी ट्रेवर देण्याची पद्धत आहे. या ट्रेला ‘खांतोके’ असे म्हणतात. त्यामुळे या जेवणास खांतोके डिनर असे म्हणतात. या जेवणामध्ये दिले जाणारे पदार्थ उत्तर थायलंडमध्ये लोकप्रिय असणारे पदार्थ आहेत. बहुतेक पदार्थ हे पोर्कचे म्हणजे डुकराच्या मांसाचे असतात. या पदार्थांमध्ये आले घातलेली पोर्क करी, मिरची आणि टोmaटो घातलेला पोर्कचा खिमा, पोर्कचे कुरकुरीत तुकडे, अशा पोर्कच्या पदार्थांचा समावेश होतो. पाहुणे जेवण करीत असताना नृत्य आणि संगीताचा कार्यक्रम चालू असतो. या कार्यक्रमातील कलाकार थाई आदिवासी पद्धतीचे पोशाख आणि चांदीचे अलंकार घालतात. काही ठिकाणी थायलंडच्या चार निरनिराळ्या प्रदेशातील सांस्कृतिक कार्यक्रम करण्यात येतात.         

 

 

 

Tham Lod

Tham Lod ही मोठी सागरी गुहा असून आव फंग आ पर्वताच्या मुखापाशी आहे. लाखो वर्षांपासून समुद्राच्या लाटांनी झीज झाल्यामुळे या गुहा तयार झाल्या आहेत. या गुहांमध्ये stalagmite आणि stalactiteचे खडक आहेत. या गुहांमध्ये बोटीने जावे लागते.    

१.      परिचय

स्थान, विस्तार व सीमा

चिअंग माय हे चिअंग माय या प्रांताच्या राजधानीचे शहर आहे.  बँकॉकपासून हे शहर सुमारे ७०० किमी अंतरावर असून देशातील सर्वांत उंच पर्वतीय प्रदेशामाध्ये आहे. हे शहर पिंग नदीच्या काठी वसले आहे.

इतिहास

चिअंग माय शहराची स्थापना मेंग राय नावाच्या राजाने १२९६ साली केली. चिअंग मायचा अर्थ आहे ‘ नवे शहर’.  यानंतर चिअंग माय लन्ना राजवटीचे राजधानीचे शहर म्हणून उदयास आले. ब्रह्मी आक्रमकांपासून बचाव होण्यासाठी शहराभोवती तटबंदी उभारण्यात आली आणि खंदक खोदण्यात आले. लन्ना  राजवटीच्या ऱ्हासानंतर चिअंग माय शहराचे महत्त्वसुद्धा कमी झाले आणि बहुतांश काळ शहर अयुथयामधील थाई लोकांच्या किंवा ब्रह्मी आक्रमकांच्या ताब्यात होते. एप्रिल १७६७ मध्ये ब्रह्मी आक्रमकांसमोर अयुथयाचा पाडाव झाला. त्यामुळे सन १७७६ ते १७९१ या काळामध्ये चिअंग मायवर कुणाचेच नियंत्रण नव्हते. लन्ना राज्याचा जो भाग शिल्लक राहिला होता त्याची राजधानी laMpaMg हे शहर होते. १७७४ साली थाई राजा थाकसिन याने ब्रह्मी आक्रमकांना हुसकावून लावण्यासाठी चाओ टोळ्यांना मदत केली आणि चिअंग माय अधिकृत रीत्या थायलंडचा भाग झाले.  यानंतर  चिअंग माय शहराची सांस्कृतिक, व्यापारी आणि आर्थिक पातळीवर प्रगती होत राहून चिअंग मायला आजचे महत्त्वाचे स्थान प्राप्त झाले. सध्या चिअंग माय म्हणजे उत्तर थायलंडची अनौपचारिक राजधानी असून बँकॉकनंतर थायलंडमधील दुसरे महत्त्वाचे शहर आहे.  

२.      प्रवास

चिअंग मायला कसे जावे 

विमानाने: चिअंग मायला जाण्यासाठी थाई एअरवेज इंटरnaशनल, बँकॉक एअरवेज, एअर एशिया, ओरियंट थाई एअरलाइन्स, नॉक एअर अशा खूप एअरलाइन्सच्या भरपूर फ्लाइTs आहेत. बँकॉक ते चिअंग माय हा विमानाने एक तासाचा प्रवास आहे. थायलंडमधील इतर शहरांमधूनसुद्धा चिअंग मायला जाण्यासाठी नियमित फ्लाइts  आहेत. सिंगापूर, हॉंगकॉंग, क्वालालंपूर अशा आशियामधील महत्त्वाच्या ठिकाणांहूनसुद्धा चिअंग मायला जाण्यासाठी फ्लाइts आहेत.               

रस्त्याने : खाजगी किंवा सार्वजनिक बसने बँकॉकहून  चिअंग मायला जाता येते. बसने हा प्रवास १० ते ११ तासाचा आहे.  कारने साधारणत: ८ तास लागतात.    

रेल्वेने: Hualamphong स्टेशनपासून चिअंग मायला जाण्यास नियमित एक्स्प्रेस गाड्या आहेत. या प्रवासास साधारणत: १२ तास लागतात.   

प्रमुख विभाग/रस्ते

१. चिअंग माय सिटी आणि ओल्ड सिटी

पिंग नदीच्या पश्चिमेस साधारण एक किमी अंतरावर असणा-या तटबंदीमध्ये असणारा भाग म्हणजे जुने शहर. येथेच चिअंग मायचा इतिहास बोलका होतो. येथे प्राचीन लन्ना मंदिरे आणि इतर सांस्कृतिक आकर्षणे आहेत. येथील संडे वॉकिंग स्ट्रीटसुद्धा पर्यटकांचा आवडता आहे. पायी किंवा सायकलने फिरून हा भाग पाहण्यात मजा आहे. नाइट बझार आणि ओल्ड सिटीच्या भोवती चिअंग माय सिटीचा मध्यवर्ती भाग आहे. या भागामध्ये जुन्या-नव्या पद्धतीची शॉप हाऊसेस, कॅफे, स्पाज आणि रिव्हरसाइड रेस्तराँ खच्चून आहेत.  शहराच्या आणखी पश्चिम बाजूस Nimmanhaemin रोडचा भागसुद्धा विकसित झाला असून येथे बुटिक्स, गॅलरीज आणि खाण्या-पिण्याच्या सोयी भरपूर आहेत. 

२. नाइट बझार

चिअंग मायमधील खरेदी आणि निशाजीवनासाठी हा मुख्य विभाग आहे. Chang Khlan आणि Loi Khroh एकमेकांना दुभागतात तेथे या भागाचे केंद्र आहे. परंतु आता हा सारा विभागच Chang Khlan आणि Loi Khroh च्या दिशेने पसरला आहे. संध्याकाळी सहा वाजले की या भागामध्ये वर्दळ सुरू होते ती रात्री साडेदहापर्यंत टिकते.  नाइट बझारमध्ये वाजवी दरात राहण्याची सोय होऊ शकते.येथे माफक दरातील गेस्ट हाऊसेस ते पंचतारांकित अलिशान हॉटेल्स उपलब्ध होऊ शकतात.  तुम्हाला चिअंग मायमधील व्यस्त अशा व्यापारी भागामध्ये राहावयाचे असेल तर नाइट बझारमध्ये किंवा नाइट बझारच्या आसपास राहणे चांगले. 

३. रिव्हरसाइड-वत केत (Wat Ket)

चिअंग मायचे जुनेपणाचे जे काही आकर्षण आहे, ते सारे रिव्हरसाइडमध्ये एकवटले आहे. या भागाला पंचतारांकित हॉटेल्सचे वावडे आहे. येथील वैशिष्ट्ये म्हणजे वाजवी दरातील खाण्यापिण्याची ठिकाणे, बुटिक क्राफ्ट शॉप्स आणि संगीतगृहे. हा भागसुद्धा महागडाच आहे हे मान्य केले तरीसुद्धा बँकॉकच्या चओ फ्रया रिव्हरसाइडपेक्षा या भागामध्ये भपकेबाजपणा कमी आहे. येथे स्थानिक लोक आणि पर्यटक यांच्यामध्ये जास्त आपलेपणा आढळेल. हा भाग वेळ चांगला घालवण्याची हमी देणारा आहे.

४. Nimmanhaemin रोड  

हा भाग चिअंग मायमधील महत्त्वाचा भाग म्हणून उदयास आला आहे. येथे बुटिक्स, gaलरीज आणि खाण्यापिण्याच्या भरपूर सोयी आढळतील. तुम्हाला हाताने बनवलेल्या वस्तू, पुरातन वस्तू, कपडे, उपकरणांचे सुटे भाग यांच्या खरेदीमध्ये रस असेल तर  Nimmanhaemin रोड विशेषत: सोई १ मध्ये भटकण्यास हरकत नाही. येथील वस्तूंचा दर्जाही चांगला आहे. येथील जवळच्या Huay Kaew रोडवर नाईट मार्केट असून हा रस्ता latest fashionच्या वस्तू स्वस्तात खरेदी करण्यासाठी विद्यार्थी आणि युवकांनी गजबजलेला असतो. हा भाग कॅफे, रेस्तराँ, लाइव्ह म्युझिक असलेले कूल बार्स यांनी भरलेला असून येथील वातावरणही खेळीमेळीचे असते.   

५. Hang Dong

Hang Dong हे चिअंग मायमधील हस्तव्यवसायासाठी प्रसिद्ध केंद्र आहे. याचे कारण येथील Baan Tawai हे गाव लाकडावरील कोरीव कामासाठी तर Muang Kung हे गाव मातीच्या वस्तूंसाठी प्रसिद्ध आहे. Baan Tawai सिटी सेंटरच्या दक्षिणेकडे अठरा किमी अंतरावर आहे. येथील हाताने कोरीवकाम केलेले लाकडी फर्निचर आणि घरगुती लाकडी वस्तू तुम्हाला मोहून टाकतील. येथे तुमच्या मागणीप्रमाणे वस्तूसुद्धा बनवून दिल्या जातात. चिअंग मायची आणखी कौटुंबिक आकर्षणे म्हणजे चिअंग माय नाइट सफारी आणि रॉयल फ्लोरा Ratchaphruek. Hang Dong मध्ये राहण्याची आवश्यकता नाही. परंतु येथे राहण्यासाठी सुंदर रिjhoर्ट्स आहेत आणि येथील वातावरणही अतिशय शांत आणि आल्हादादायक आहे.     

६ .Mae Rim-Mae Taeng

Mae Rim म्हणजे निसर्गप्रेमींसाठी पर्वणी आहे. येथील सुंदर पर्वतरांगा, धबधबे, गुहा, फुलबागा, एलिफंट कॅम्प्स आणि आदिवासींची निवासस्थाने असणारी खेडेगावे पाहून तुम्हाला येथून परत जावेसे वाटणार नाही. Mae Rimच्या थोडे उत्तरेस असणारे Mae Taeng दूर असल्यामुळे अधिकच सुंदर वाटेल. येथे सर्व सुखसोयींनी युक्त असे सुंदर रिjhoर्ट्स उपलब्ध आहेत.   

निशाजीवन

१.      नाइट बझार: सूर्यास्त झाला की नाइट बझारमधील वर्दळ वाढू लागते. रस्त्याच्या कडेला खाद्यपदार्थांचे stoल्स लागतात. निरनिराळ्या वस्तूंचे विक्रेते दिसू लागातात. तुम्हाला खरेदी, खाणे, पिणे यास भरपूर वाव मिळेल.

२.      वॉकिंग स्ट्रीट्स: पहिल्यांदा या भागास संडे वॉकिंग स्ट्रीट्स म्हणत. आता हा भाग saटर्डे Wualai वॉकिंग स्ट्रीट म्हणतात. दुपारनंतर हा भाग कार वाहतुकीसाठी बंद केला जातो. येथील रस्त्यावरील विक्रेते, खाण्यापिण्याचे stoल्स, शॉपहाऊसेस या सर्वांतून चिअंग मायचे वेगळेपण तुम्हाला जाणवेल.  

३.      रिव्हरसाइड जाझ: नाइट बझारहून पिंग नदीच्या पलीकडे Charoenrat रोड नदीला समांतर जातो. येथे रांगेने रेस्टो-बार्स आहेत. येथे जाझ, सोल, reggae आणि क्लासिक रॉक anड रोलची मेजवानी मिळेल. नदीकाठचे सुंदर दृश्य, स्वादिष्ट खाद्यपदार्थ आणि इतर आकर्षणे आहेतच.  

४.      Nimmanhaemin रोड: या रस्त्यास gaलरीज, आर्ट kaफेज, बुटिक शॉप्स आणि हॉटेल्सची रेलचेल आहे. सूर्यास्तानंतर येथील बार्स, क्लब्स आणि रेस्तराँ गजबजून जातात. संगीत, नृत्य आणि पार्टीसाठी येथील मंकी क्लब प्रसिद्ध आहे.  

५.      कॅबरे शोज: फुकेत, बॅंकॉक प्रमाणेच चिअंग मायसुद्धा येथील लेडी बॉईजसाठी प्रसिद्ध आहे. कॅबरे शोजसाठी मून मुअंग रोडवरील ब्लू मून कॅबरे आणि Chang Peuak रोडवरील सायमन कॅबरे प्रसिद्ध आहेत.

६.      लोई क्रोज (Loi Kroh’s) गो गो स्ट्रिप: हा Tha Pae च्या दक्षिणेकडे नाइट बझारकडे जाणारा पट्टा आहे आणि तो बार्स, मसाज पार्लर्स, गो-गो बार्स यांनी भरलेला आहे.

७.      ओल्ड सिटी बार्स आणि पब्स: ओल्ड सिटीमधील बार्स आणि पब्स रिव्हरसाइड किंवा नाइट बझारप्रमाणे अत्याधुनिक आणि गजबजलेले नाहीत. तरीसुद्धा येथीलही बार्स आणि पब्स अवश्य भेट देण्यासारखे आहेत.

८.      सी. एम. एंटरटेनमेंट कॉम्प्लेक्स: हा भागसुद्धा बार्स, पूल टेबल्स यांनी भरलेला आहे. थाई किक बॉक्सिंगचे एक स्टेडिअमसुद्धा आहे. येथे बहुतेक रात्री बॉक्सिंगचे मोफत शोज होतात. साऱ्या भागामध्ये जिथे तिथे ‘फ्री शो’ अशी निऑन साइन्स दिसतील आणि संगीत ऐकू येईल.           

खरेदीसाठी प्रमुख विभाग

१.      रिव्हरसाइड बुटिक शॉप्स: पिंग नदीलगत असणारा Charoenrat रोड फिरण्यास चांगला आहे. येथे नवीकरण केलेली लाकडी शॉप-हाऊसेस आहेत. या दुकानांमध्ये लन्ना शैलीच्या स्थानिक उच्च प्रतीच्या branडच्या कलाकुसरीच्या वस्तू मिळतील. ही दुकाने शंभर वर्षे जुनी असून यांचे बांधकाम वास्तुकलेचा उत्तम नमुना आहे.

२.       नाइट बझार: नाइट बझारमध्ये रस्त्याला लागून भरपूर दुकाने आहेत. या दुकानांमध्ये कपड्यांसहित सर्व प्रकारच्या वस्तू मिळतील.     

३.      Nimmanhemin प्रॉमनेड : कलात्मक लाकडी फर्निचर, मेणबत्त्यांचे sTanड, बोहेमिअन कपडे, अमूर्त पेंटिंग्स, हाताने विणलेले कपडे, सा पेपरच्या कलात्मक वस्तू अशा असंख्य गोष्टींची खरेदी करता येईल. येथे डिसेंबरमध्ये एक आठवड्यासाठी वार्षिक मेळा असतो. या वेळी आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण वस्तू मिळतील.  

४.      Pae रोड: Pae रोडवरील शॉप हाऊसेस आदिवासी कलाकुसरीच्या वस्तू, चांदीचे दागिने, सिraमिक्स, घरगुती वापराच्या वस्तू, लाकडी कलाकुसरीच्या वस्तू, बुद्धमूर्ती  यांसाठी प्रसिद्ध आहेत.

५.      बान तावाई (Baan Tawai) वुड क्राफ्ट्स: हे ठिकाण सिटी सेंटरपासून वीस किमी अंतरावर असून लाकडी कलाकुसरीच्या वस्तू आणि होम फर्निशिंगसाठी प्रसिद्ध आहे. बँकॉक, फुकेत आणि समुई येथे मिळणाऱ्या बऱ्याच वस्तू येथे बनतात. येथे तुम्हाला कारागीर या वस्तू कशा बनवतात तेसुद्धा पाहावयास मिळेल.

६.      Sankampaeng क्राफ्ट स्ट्रीट: सिटी सेंटरच्या पूर्वेकडे तेरा किमी अंतरावर असणारा हा भाग थाई रेशमासाठी प्रसिद्ध आहे. थाई रेशीम जगात सर्वांत उच्च प्रतीचे समजले जाते. इतर उत्पादने म्हणजे laकरच्या वस्तू, सिraमिक्स आणि उत्तर थायलंडचे वैशिष्ट्य असणाऱ्या आकर्षक छत्र्या. चिअंग माय सान कंphanग रोडला लागून लहान कारखाने दिसून येतील. या कारखान्यांमध्ये कारागीर पिढ्या n पिढ्या जोपासलेल्या कौशल्याने या वस्तू बनवत असतात.   

७.      Wualai रोड: चांदीच्या वस्तू हाताने बनवणे ही चिअंग मायची आणखी एक प्राचीन कला आहे. या कलेचे मूळ म्यानमारमधील शेकडो वर्षांपूर्वीच्या shaन राजवटीमध्ये आहे. या काळामध्ये चांदीचे दागिने बनवणारे कारागीर दक्षिणेकडे स्थलांतरित होऊन Wualaiच्या पट्ट्यामध्ये स्थायिक झाले. आज असे थोडेच कारागीर शिल्लक राहिले आहेत. Wualai रोडला हे कारागीर तुम्हाला हातोड्याने ठोकून चांदीच्या वस्तू बनवताना दिसतील. येथे तुम्हाला चांदीची भांडी आणि इतर कलाकुसरीच्या वस्तू मिळतील.   

८.      जे. जे. मार्केट: सिटी सेंटरपासून थोडे दूर असलेले हे ओपन एअर मार्केट म्हणजे आधुनिक शॉपिंग प्लाझा आणि पारंपरिक क्राफ्ट सेंटर्सना उत्तर आहे. येथे एका कॉंक्रीटच्या वास्तूमध्ये तीन विभागांमध्ये दुकाने पसरलेली आहेत. येथील वातावरणामध्ये  नाइट बझारपेक्षा मोकळेपणा आहे तर जुन्या पद्धतीच्या क्राफ्ट मार्केटपेक्षा आधुनिकता आहे. Nimmanhaemin रोड, बान तावाई आणि सान कंphanग येथे मिळणाऱ्या बहुतेक साऱ्या वस्तू येथे तुम्हाला मिळतील.     

प्रेक्षणीय स्थळे/उपक्रम

१.      दोई सुथेप (Doi Suthep) किंवा वत प्रथात (Wat Prathat) टेंपल

        

दोई सुथेपच्या पर्वतशिखरावरून एखाद्या त्या-याप्रमाणे चमकणारे वत फ्रा थात चिअंग मायमधील सर्वांत जास्त प्रसिद्ध मंदिर आहे. आकाश निरभ्र असेल तर या मंदिराचा सोनेरी कळस शहराच्या विरुद्ध बाजूने पिंग नदीपलिकडून सुद्धा दिसू शकतो.  हे मंदिर लन्ना संस्कृतीचा प्रभाव असलेली एक प्रभावी वास्तू असून एक महत्त्वाचे धार्मिक केंद्रही आहे. येथे जगभरातून पर्यटक तसेच भाविक लोक भेट देत असतात. हे मंदिर चिअंग माय शहरापासून पंधरा किमी अंतरावर आहे. हे मंदिर दोई सुथेप नावाच्या डोंगरावर आहे, म्हणून यास दोई सुथेप मंदिर म्हणतात.  मंदिरापर्यंत जाण्यास ३०६ पाय-या लागतात. मंदिरापर्यंत जाण्याचा दुसरा मार्ग म्हणजे फ्युनिकुलर रेल्वे.  या डोंगरावरून चिअंग माय शहराचे सुंदर दृश्य दिसते.  

२. चिअंग माय नाइट सफारी, Hang Dong.

हे पार्क शहरापासून १२ किमी अंतरावर असून १.२ चौकिमी क्षेत्रफळामध्ये वसले आहे. या नाइट सफारीमध्ये सॅव्हाना सफारी, प्रिडेटर प्रौल आणि जग्वार ट्रेल असे तीन मुख्य प्राणिविभाग आहेत. येथे तुम्ही प्राण्यांना खायला घालू शकता किंवा वाघाच्या पिल्लांबरोबर छायाचित्रेही घेऊ शकता. येथे सूव्हनिर्सची दुकाने आहेत. येथील फन प्लाझामधील डान्सिंग फाऊंटनमध्ये तुम्ही तुमचे शारीरिक संतुलन तपासून पाहू शकता. रात्री अंधार पडला की येथील लेझर लाइट शोसुद्धा पाहण्यासारखा असतो. 

३. वत चेदी लुआंग (Wat Chedi Luang), ओल्ड सिटी 

या चेदीचे बांधकाम सन १३८५ ते १४०२ च्या दरम्यान झाले.  वत चेदी लुआंगचा भव्य कळस चिअंग मायच्या आकाशरेषेचा ठळक भाग आहे. या मंदिराचे क्षेत्र अतिशय विस्तीर्ण असून त्यामध्ये अनेक लहान-मोठ्या वास्तू आहेत. मुख्य विहार्नमध्ये भगवान बुद्धांची मूर्ती आहे. मंदिराच्या प्रवेशद्वाराशी विशाल डिंकाचे झाड आहे. येथे एक उंच असा स्तंभ (Intakin) सुद्धा आहे. मोठ्या बौद्ध सणांच्या वेळी येथे संध्याकाळी मेणबत्त्या घेऊन मिरवणूक काढण्यात येते, ती पाहण्यासारखी असते. 

४. विअंग कुम काम (Wiang Kum Kam) - प्राचीन भूमिगत शहर

सिटी सेंटरच्या दक्षिण दिशेस पिंग नदीच्या काठी विअंग कुम काम हे शहर वसलेले होते. हे शहर नंतर पिंग नदीच्या पात्रामध्ये लुप्त झाले. आता या शहराचे अवशेष पाहावयास मिळतात. हे शहर आठव्या शतकातील हरिपुंचाई राज्याचा भाग होते आणि काही काळ हे शहर लन्ना राज्याच्या राजधानीचे शहर होते. या शहरातील प्रमुख प्रेक्षणीय स्थळ म्हणजे वत चेदी लिअम (Wat Chedi Liam) हे बौद्ध मंदिर. हे पाच थर असलेले मंदिर एका चौथ-यावर आहे. ही शैली लन्ना पद्धतीची आहे. याचे प्रांगण ब्रह्मी पद्धतीचे आहे. हे मंदिर लंफुन (Lamphun) महामार्गावर जुन्या शहराच्या आग्नेय दिशेस पाच किमी अंतरावर आहे. सिटी सेंटरहून साँगथ्यूने येथे जाता येते.

५. मै सा ( Mae Sa ) एलिफंट कँप

या एलिफंट कँपची गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्समध्ये नोंद झाली आहे. येथील हत्ती चित्रकला, फुटबॉल खेळणे, नृत्य अशा ब-याच कलांमध्ये प्रवीण आहेत.

६. दोई इंथानोन (Doi Inthanon) नॅशनल पार्क

दोई इंथानोन हे थायलंडमधील सर्वांत उंच शिखर असून त्याची समुद्रसपाटीपासून उंची २,५६५ मीटर्स आहे. येथील ४८२ चौकिमी क्षेत्रफळ असणारे विशाल पार्क म्हणजे निसर्गसौंदर्याचे रत्नच आहे. हा सारा प्रदेश विषुववृत्तीय अरण्यांनी आच्छादित अशा दणकट पर्वतांनी व्यापलेला असून अधूनमधून दिसणा-या नद्या आणि धबधबे यांनी या प्रदेशाच्या सौंदर्यामध्ये भर घातली आहे.  हा पार्क संरक्षित विभाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे प्राणी आढळतात. पक्षिनिरीक्षणासाठी तर हे थायलंडमधील सर्वांत चांगले ठिकाण असावे. 

७ . डोई पुई (Doi Pui) ट्राइबल व्हिलेज आणि Naशनल पार्क  

डोई पुई या शिखराची समुद्रसपाटीपासून उंची १,६८५ मीटर आहे. येथील Naशनल पार्कमध्ये पुष्कळ धबधबे आहेत. येथे Hmong आदिवासींची वस्ती आहे. येथील आणखी एक प्रेक्षणीय स्थळ म्हणजे फू पिंग (Phu Ping) paलेस हे सध्याच्या राजाचे निवासस्थान.

७. बो संग (Bo Sang)  आणि सन कंphaMg (San Kamphaeng)   

बो संग आणि सन कंphaMग हे दोन खेडेगाव तेथील छत्र्या, थाई रेशीम आणि सुती कपड्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. येथील छत्र्या केवळ देशामध्येच नव्हे तर जगभर प्रसिद्ध आहेत. या छत्र्या एवढ्या प्रसिद्ध आहेत की चिअंग मायचे चिन्हसुद्धा छत्रीच आहे. येथे तुम्हाला छोट्या आकाराच्या कॉकटेल छत्र्‍या तर बागेमध्ये ठेवण्याच्या नऊ फूट व्यासाइतक्या मोठ्या paरासोल छत्र्‍या मिळतील. या छत्र्यांचा  सांगाडा बांबूच्या कामTyaaMपासून बनवितात आणि छत्रीचे कापड सा नावाच्या झाडाच्या सालीचे बनविलेले असते. या कापडास विशिष्ट लेप दिला की ते पाण्यापासून अभेद्य होते. मग त्यावर आकर्षक रंगकाम आणि नक्षीकाम केले जाते.    

याशिवाय येथे पेशो आणि हाताने बनविलेल्या इतर वस्तूही मिळतील. येथील आणखी मिळणा-या गोष्टी म्हणजे चांदीची भांडी, लाकडावर कोरीव काम केलेल्या वस्तू, सिraमिक्स, विणकाम आणि भरतकाम केलेल्या वस्तू. येथील कपडे पारंपरिक पद्धतीने हातमागावर विणलेले असते.    

८. जेम्स गॅलरी

चिअंग मायमधील जेम्स गॅलरी २ एकर  (८,००० चौ. किमी ) जागेवर  बांधण्यात  आली  असून  ती  १९९३ साली  सुरू  करण्यात  आली. या गॅलरीमध्ये  ४०० हून  अधिक  कर्मचारी  आहेत. येथील  कलाकृतींवर उत्तर  थायलंडच्या  लन्ना  संस्कृतीचा  प्रभाव आहे. येथे  स्थानिक  कारागिरांनी  घडविलेले  जवाहिरे  उपलब्ध  असून  येथील  गोमेद  (जेड ) विशेष  प्रसिद्ध  आहेत. येथे स्थानिक  कारागिरांनी  बनविलेली  सूव्हनीर्स  उपलब्ध  आहेत.

९. सन कंMphaMग हॉट स्प्रिंग्स 

 

हे ठिकाण शहरापासून ३६ किमी अंतरावर असून वृक्ष आणि हिरव्यागार टेकड्यांच्या नैसर्गिक वातावरणामध्ये आहे.  हे गरम पाण्याचे कारंजे असून यामध्ये गंधकाचा अंश आहे. त्यामुळे या पाण्यामध्ये औषधी गुणधर्म आहे. येथे राहण्याची, जेवण्याची तसेच स्नानाची सोय उपलब्ध आहे.

उपक्रम

१.      Mae Wang Sanpathong, Mae Taengमध्ये ट्रेकिंग

Mae Wang भागामध्ये अतिशय सुंदर अरण्ये, धबधबे आहेत. येथे तुम्ही पायी फिरणे, हत्तीवरून फिरणे, बांबूच्या तराफ्यावरून प्रवास करणे अशा सर्व गोष्टींचा रोमांच अनुभवू शकता. वाटेवर हmonग आणि Karen आदिवासींच्या वस्त्यांना भेट देऊ शकता.  

२.      Mae Taengमध्ये हत्तीवरून सफर आणि बांबूच्या तराफ्यावरून प्रवास

Mae Taeng मध्ये हत्तीवरून प्रवास म्हणजे मोठी पर्वणी वाटेल. थायलंडमधील हत्ती अतिशय प्रशिक्षित आणि माणसाळलेले असतात. त्यांना खेळणे, चित्रे काढणे, निरनिराळी कामे करणे अशी विविध कौशल्ये शिकवलेली असतात. हत्तींच्या सहवासात तुमचा दिवस आनंदात निघून जाईल. Mae Taeng नदीमध्ये बांबूच्या तराफ्यावरून प्रवास करून या आनंददायक सफरीची सांगता करा.    

३.      चिअंग राय आणि गोल्डन Tranगलचा दौरा किंवा ट्रेकिंग

४.      डोई सुथेप मंदिर आणि इतर मंदिरांसहित शहराचा दौरा

५.      एक दिवसाचे माहूत प्रशिक्षण

वैशिष्ट्यपूर्ण पदार्थ

१.      खाव सोई: हे अंड्याच्या नुडल्सचे सूप असते. शिवाय अंडे डीप फ्राय करून सूपवर टाकलेले असते. सूपमध्येसुद्धा अंडे मिसळलेले असते. बरोबर कांद्याची पात, कोबीचे लोणचे आणि लिंबाच्या फोडी देतात. हे खाव सोई तुम्ही चिकन, पोर्क किंवा बीफ पद्धतीचे निवडू शकता.

२.      खान तोके:

३.      साई क्वा: पोर्कचा खिमा, सुक्या मिरच्या, लसूण, shaलट आणि विविध प्रकारच्या झणझणीत मसाले घालून बनविलेले उत्तर थायलंड पद्धतीचे सॉसेज.   

४.      Nam Prik Ong/Nam Prik Nume : लाल आणि हिरव्या मिरच्यांपासून बनविलेली झणझणीत चटणी. कुरकुरीत पोर्कचे कातडे, वाफवलेल्या भाज्या किंवा चिकट भाताबरोबर तोंडीलावणे म्हणून वापरली जाते.

५.      Gaeng Hang Lay : चिंचेचे सार, पोर्कचे तुकडे, shaलट आणि कोलंबीची पेस्ट घालून बनवलेली करी. हा मूळ ब्रह्मी पदार्थ असून उत्तर थायलंड पद्धतीचे फेरफार केले आहेत.

६.      Kanom Jeen Nam Ngeow (Rice Vermicelli with Soybean Curry): Kanom Jeen म्हणजे spaगेतीसारख्या तांदळाच्या नूडल्स आणि Nam Ngeow म्हणजे पोर्क आणि सोयाबीनची करी. ही करी भाज्या आणि कुरकुरीत पोर्क स्किनबरोबर खाल्ली जाते.

७.      Miang Kham: विड्याच्या पानामध्ये गुंडाळून खाण्याचा एक पदार्थ. यामध्ये तुम्ही गोड चटणी, चिरलेला shaलट, लाल किंवा हिरव्या मिरच्या, आले-लसणाचे तुकडे, लिंबू, सुकी कोलंबी, भाजलेले सुके खोबरे यांपैकी हवे ते पदार्थ घालून खाऊ शकता.

८.      Tam Khanun (Young Jackfruit Salad): कोवळ्या फणसाची भाजी. कोवळा फणस प्रथम मऊ होईपर्यंत उकडून घेतला जातो. नंतर त्याचे तुकडे करून ते लसूण, मिरची , कोलंबीची पेस्ट, भाज्यांची पाने, काजूसारख्या सुक्या मेव्याचे तुकडे घालून तेलावर परतून घेतले जातात. एकाच वेळेला आंबट, गोड, खारट, सुक्या मेव्याची चव देणारी अशी ही भाजी.    

नमुना प्रवासकार्यक्रम

दिवस १

चिअंग मायमध्ये  आगमन.

स्थळदर्शन:- डोई सुथेप (Doi Suthep) टेंपल

खरेदी:- सॅन कंफॅम्ग (San Khamphaeng) व्हिलेज मध्ये हस्तनिर्मित तसेच विविध वस्तू.   

२.      परिशिष्टे

BEST LUXURY HOTELS 1.       The Chedi Chiang Mai Hotel and Resort, Riverside, 2.       Le Meridien Chiang Mai, Night Bazaar, 3.       Rachamankha Hotel, Old City, BEST BOUTIQUE HOTELS 1.       The Rim Chiang Mai, Old City 2.       De Naga Hotel, Old City, 3.       Tamarind Village, Old City BEST RESORTS 1.       Rawee-Waree Resort & Spa, Mae Rim-Mae Taeng 2.       Siripanna Villa Resort, Chiang Mai City 3.       Sukantara Cascade Resort & Spa, Mae Rim-Mae Taeng BEST BUDGET HOTELS 1.       Imperial Mae Ping Hotel, Night Bazaar 2.       Vieng Mantra Hotel, Old City 3.       Centara Duangtawan, Night Bazaar WHERE TO EAT 1.       Tong 2.       The Gallery 3.       Huen Pen 4.       Huen Suntari 5.       Khan Toke Dinner at Old Chiang Mai Cultural Center 6.       The Good View 7.       Charcoa Bakery & Restaurant 8.       House