अर्वाचीन भक्तलीलामृत-अध्याय ३१ वा

श्रीगणेशाय नमः ॥ जयजयाजी पंचकुंडा उपापती । जयजयाजी प्रतापज्योती । तुझें बालक मी निश्चिती । माझी उपेक्षा करूं नको ॥ १ ॥ कैलासपर्वत पर मरम्य । तें स्वां केले निवासधाम । प्रदोष कालीं पुरुषोत्तम । तुजलागीं ध्यातसे || २ || पूर्वी दक्षप्रजापती । तुज अवमानितां पशुपती । कोपोनि तूं निश्चितीं । वीरभद्र प्रकटविला || ३ || स्वभक्तांचे करण्या रक्षण | दक्ष अससी तूं पार्वतीरमण । तो तूं मज दयाधन । कां उपेक्षिसी कळेना || ४ || काय तुझ्या आले मनीं । कीं हा पातकी अज्ञानी । म्हणोनि हे शूलपाणी | पेटसी ना अनूनि मज || ५ || परी व्याधाचे घनीं वृत्त । आणणे हे उमानाथ । मी लेकरूं तुझें सत्य | माझी उपेक्षा करूं नको || ६ || असो ईश्वराचे भक्त निर्वाण | कोणत्याही जातींत पावीत जनन । ते

साक्षात् होती नारायण । तेथे शंका घेणे नको ॥ ७ ॥ जयांची मुळींच एक जाती । जैसी हृदयांत प्राणज्योती । किंवा जगांत एक विभूती । इर्श्वर जैसा साच कीं ॥ ८ ॥ मतें पंथाभिमान । यांतें न ज्यांच्या चित्ती स्थान ।

तेथे द्वैत कोठून । करी रिघाव सुज्ञ हो ।। ९ ।। पूर्वी कमाल कबीर ।

| होऊनि गेले भक्त थोर । त्यांचे जातीसी परमेश्वर । काय पाहता जाहला ||१०|| ईश्वर भावाचा भुकेला । हाचि आहे दुष्काळ त्याला । सद्भक्तीसी असे विकला | दयाघन पांडुरंग ||११|| कोणत्याही जातींत । बा कोणत्याही स्थितीत । निर्माण होवोत भगवद्भक्त । ते मिय हरीतें ||१२|| गंगेचिया दक्षिणेस | ग्राम एक चार कोस । शिरडी नाम विलसे त्यास । कोपरगांवासंनिध ||१३|| तथा शिरडी ग्रामासी । आले महाराज पुण्यराशी । बाबा साई जयांसी । म्हणती अवघे भक्तजन || १४ || तयांचा तो ठावठिकाण । न कळे करणा- लागून । चित्त आनंदमयपूर्ण | जयांचे ते सर्वदा ॥ १५॥ कोणीं जरी केला प्रश्न । कीं आपण आलांत कोठून । ठावठिकाण नामा- भिधान | काय सांगा आपुलें ||१६|| ऐसा प्रश्न होतां क्षणीं महाराज देती उत्तर झणीं । जेवीं मेघगर्जना etat गगनीं । धारा अवतरती भूवरी ||१७|| आम्हांसी नाही ठावठिकाण | आम्ही मुळींच निर्गुण । कर्मवशे पावूनि बंधन | पिंडामती पावलों ||१८|| या पिंडासी देह म्हणती । देहीं आमुचें नांव निश्चिती । विश्व चि गाव निगुती । आमुचें जाणा सर्वथा ||१९|| ब्रह्म आमुचा जनिता । माया आमुची माता । यायोगे ती साकारता । आम्ही पावलों शरीर है ||२०|| हेंचि तयांचे प्रत्युत्तर | लोकांचिये प्रश्नावर | जग अव नवर। भावना जयांची सर्वदा ||२१|| त्या महाराजे शिरडींत । चमत्कार केले अगणित | सकल वर्णावया येथ । नाहीं मती दासाने ||२२|| आधींच ले गांव लहान । त्यांतून थोडकी दुकान । तींही असती बहुत सान | हिंगबोजवार विक्रीचीं ||२३|| त्या दुकान- दारांपासीं । महाराज मागूनि तलासी । दीप लाविती मशीदीसी । तैसेचि देउळी अगणित ||२४|| ऐशापरी कित्येक वेळां । साईनीं दीपोत्सव केला । नित्य तेल देण्याला । वाणी अवधे कंटाळले ||२५|| दुकानदार अवधे जन । करिती विचार एकवटून रोज आणावें कोठून । तेल यति द्यावया ||२६|| ऐसा विचार करूनि मानसीं । महाराज येतां दुकानासी । खोटेंचि सांगती तयांसी । तेल नाही म्हणूनियां ॥ २७ ॥ ऐसें उत्तर ऐकताक्षणीं । बाबा aftaar गनीं । असत्य वदण्या वांलागुनी । कांहीं न वाटे अवघड ॥ २८ ॥ याचि हे बुडाले जन । दुरावला नारायण । पुढे हे पावती पतन । आपुलिया कर्मवशे ।। २९ ।। जो असत्य वदे वाणी । तो पातक्यांचा मुकुटमणी । तयांसी तो चक्रपाणी । न भेटे कदापि ॥ ३० ॥ सत्य वाक्य ज्याचेजवळ | तयासी विकला घननीळ । जपतपादि सकळ । सत्यापुढे बाबुर्डे ॥ ३१ ॥ सत्य पुण्याईचा घाट । सत्य ही ते सत्य मोक्षाची वाट । सत्य आनंदनदीचा घाट | न सोडावें ॥ ३२ ॥ वाण्यांसी न देतां प्रत्युत्तर | महाराज निघाले सत्वर । कृत्य केले अघटित थोर । अगाध लीला बाबांची ।। ३३ । मशीदीच्या सभोवार । पणत्या ठेविल्या मचुर | कांकडे घातले आंत थोर । कौतुके लोक पाहती ॥ ३४ ॥ जन परस्परें बोलती । तेलावीण कैसे लागती । दीप येथे निश्चितीं । वेडा पीर असे हा ।। ३५ ।। खडकी पेरणें वीजालागुन । अथवा वांझेचे वाळंतपण । करावया सुज्ञ जन । इच्छील काय कधीतरी || ३६ || हा वेड्यांचा शिखामणी । अज्ञान्यांचा अग्रगणी | दीप तेलावांचूनी | लावावया इच्छीत से ।। ३७ ।। तेल होतें टमरेलांत | लावण्यापुरते सांजवात | तें घेऊनि हातांत | गेले बाबा मशीदीसी ।। ३८ ।। तैं नानासाहेब. डेंगळे | लोकांसी बोलू लागले । तुम्हीं अंध झालां सगळे | उगी तयासी निंदूं नका ।। ३९ ।। कोणाची योग्यता कैशापरी । हें एक जाणे श्रीहरी । हिरा पडला जरी गारी । तरी कां गार मानावा ॥ ४० ॥

कांहीं वेळ बसा स्वस्थ । हा फकीर काय करितो येथ । तें पहा हो सावचित्त । वृथा घाई करूं नका ॥ ४१ ॥ ऐसे लोकांसी सांगितलें । डेंगळे मशीदीसी आले । मौनव्रत धारण केलें । चमत्कार पहावया ।। ४२ ।। तैं काय केलें महाराजांनीं । तेलांत घालूनि अर्धे पाणी । आत्मारामालागुनी | अर्पण केलें तेधवां ||४३|| तेलमिश्रित पाणी प्याले । मग निवळ पाणी घेतले | पणत्यांमार्जी ओतलें । स्नेहाऐवजीं तत्क्षणी ||४४ || काडी ओढूनि पेटविले | दीप बाबांनीं अवघे भले । चकित झाले डेंगळे । पाय धरले जावोनी ||४५|| दिवे जाळिले रात्रभर । लोक पाहती चमत्कार । केवढा बाबांचा अधिकार | प्रति- ईश्वर जन्मला ||४६ || शिरडीचे लोक मिळाले । साईपदी लीन झाले । म्हणती आम्ही अपराध केले । कोपूं नका आम्हांवरी ॥४७॥ आम्ही पोरें तुमचीं । तुम्हीं आहां माय साची । क्षमा करा अपराधांची । साईमहाराज कृपानिधी ||४८|| तुम्ही कृपेचे सागर । तुम्ही ज्ञान- नभींचे दिनकर । तुम्हीं सद्गुणांचे सरोवर | शांततेचे मेरु तुम्ही ॥ ४९ ॥ तेधवां बाबा अवघ्यांपती । बोलूं लागले निश्चितीं । तुम्ही ! ऐका रे माझी उक्ती । ये समयीं सावचितें ||५० || वर्तन ठेवा ऐशापरी । जेणें राजी राहील श्रीहरी । असत्य न वदावी वैखरी । सत्य सदा सांभाळावे ॥ ५१ ॥ घातपात कवणाचा । करूं नका कधींच सावा | धर्मकर्मी द्रव्याचा । व्यय करावा यथाशक्ती ॥५२॥ तरीच होईल कल्याण | अंतीं भेटेल नारायण । है माझे सत्य वचन | सदा वागवा मानसीं ।। ५३ ।। ते मानले अवघ्यांसी । वंदूनि - साई- चरणांसी । लोक गेले स्थानासी । अति आनंदें आपुल्या ॥५४॥ साई- महाराज योगाभ्यासी । किती वर्णावें तयांसी । त्यांच्या अगम्य लीलेसी । वर्णिता न ये पार कधीं ||१५|| है अखिल वर्तमान | चितांबर लागून | डेंगळ्यांनीं केलें कथन । तेही भाविक म्हणोनियां ।। ५६ ।। असे शय्या विचित्र बाबांची । एक फळी लांकडाची । रुंदी एक चीत साची । असे लांब चार हात || ५७ ॥ तीच त्यांचा स्पंदन | तीच त्यांचं अंथरुण । जीर्ण चिंध्यांनी बांधून । टांगिलीसे मशिदीत ॥ ५८ ॥ ती मशीर होती जीर्ण | किलच्याही गेल्या निघून । अगर्दी आढ्याचे सन्निधान । फळी टांगिली बाबांनी ॥५९॥ नुसतें वैसai तिच्यावरी । तन् होय धनूपरी । ऐशा विचित्र शय्येवरी । शयन करिती महाराज || ६० || फळीचे उभय बाजूंसी । म्हणजे उशापायथ्यासी । लावूनि दिवे पुण्यराशी । निजती योग. बळानें ॥ ६१ ॥ नुसता पाय ठेवितां बरी । जी तुटेल निर्धारीं । ऐसी तिची बळकटी खरी । काय वर्णन करावें ॥। ६२ || ते असत्य वाटे. feesia | म्हणून मुद्दाम रात्रीस | जाऊनि पाहती बाबांस | तो ते निद्रिस्त फळीवरी ।। ६३ ।। ही मौज पाहण्यापती | दाटी होऊ लागली अती । तेणें उपाधी निश्चितीं । होऊं लागली सर्वदा ॥ ६४ ॥ त्या फळीस म्हणूनी । तोडूनि टाकिलें एके दिनीं । मोकळे वासा- पासूनी । शीघ्र व्हावयाकारणे ॥ ६५ ॥ ख्याती झाली लोकांत बाबा साई महामहंत | नवसही अनंत । करूं लागले तयांप्रती ॥ ६६ ॥ शिरडी झाल महाक्षेत्र । वाराणसीसम पवित्र | बाबांमुळे सर्वत्र । नांव झाले वियेवें ॥ ६७ ॥ जैसें पुष्पयोग मृत्तिकेस । किंवा हिन्या- मुळे कोंदणास | वा सुवर्णामुळे विधीस | महत्त्व येते जैशापरी ॥ ६८ ॥ तैसें faster ariya | भूमंडळीं महत्र आले । खेड्याचें क्षेत्र बनले । थोर योग्यता साधूची ।। ६९ ।। असो एके समयासी । मंडळी आली बसी । तया शिरडी ग्रामासी | सिद्धदर्शन घ्यावया ॥ ७० ॥ चांदोरकर कुळभूषण | गोविंदात्मज नारायण | कलेक्टराचा चिटणीस जाण । नानासाहेब म्हणती जया ॥ ७१ ॥ दुजे रामदास हरिदास | वास जयांचा वाईस । तिसरे त्यांचे सोबतीस | होते बापू नगरकर ।। ७२ ।। कानगांवकर ते चौथे । ऐसे जमोनि आले तेथें । सिद्धदर्शन घ्यायातें। शिरडीग्राम श्रवण करा ॥ ७३ ॥ त्या रामदासी बुवासी । जाणे होतें दुसरे दिवशीं । हनुमंताच्या जयंतीसी । सीनातटीं नगरांत ।। ७४ ।। ते तळमळ करू लागले । म्हणती पाहिजे आतांचि गेलें । दर्शन घेणे पुरे झाले | चला गाडी आटोपा ।। ७५ ।। महाराज म्हणती चिटणीसासी । प्रथम करूनि भोजनासी । मग जानें वाटे मशीं । तुम्हीं नगराकारणें || ७६ || या ऐकोनि महाराजवचना । स्तब्ध झाले साहेब नाना । घेऊनि कानगांवकरांना | केली तयारी भोजनाची ॥ ७७ ॥ इकडे तो वाईकर । जावया झाला बहुत आतुर । म्हणे अहो बापू नगरकर | काय विचार करणे आतां ॥ ७८ ॥ माझी उद्यां आहे कथा | नगरामाजी तत्त्वतां । या वेड्याच्या नादा आतां । लागणे पुरे झालें || ७९ || चिटणीसाचें आहे ठीक | घरीं पैसा मुबलक । मला मागणे येईल भीक । लागतां नादी साईच्या ॥ ८० ॥ येथे न प्राप्ति कवडीची | चला वाट धरू स्टेशनाची गाडी पाहिजे आर्ताची । साधिली आपणां अवश्य ॥ ८१ ॥ ऐसें बोलून निघाले । उभयतां स्टेशनावरी आले । मार्गे शिरडीसी राहिले । mariant व चिटणीस ॥ ८२ ॥ महाराज म्हणती