श्रीभगवान म्हणाले
मन लावून माझ्यात | माझ्या आश्रयाने योग योजीत || कसे मला जाणशील निश्चित | ते ऐक पार्था || अ.७, ओ.१||
विज्ञानासहित ते ज्ञान | पूर्णपणे तुला सांगेन || जे घेतल्यावर जाणून | जाणण्यासारखे उरते न काही || अ.७, ओ.२||
एखादा कुणी सहस्र मनुष्यांत | झटतो, सिद्धी करण्यास प्राप्त || अशा झटणाऱ्या सिद्धांत | एखादा मला तत्त्वत: जाणतो || अ.७, ओ.३||
भूमी, जल, अग्नी, पवन | आकाश, बुद्धी, अहंकार आणि मन || अशा आठ प्रकारची भिन्न | असे माझी प्रकृती || अ.७, ओ.४||
ही माझी अपर प्रकृती होता अवगत | जाण माझी पर प्रकृती, जी असे जीवभूतांत || जी हे जगत | धारण करिते महाबाहो || अ.७, ओ.५||
पर आणि अपर प्रकृतींतून | भूते होती उत्पन्न ||जग प्रभवते माझ्यातून | आणि लय पावते माझ्यात || अ.७, ओ. ६||
माझ्याहून श्रेष्ठ असे | धनंजया, दुसरे काही नसे || आहे सर्व माझ्यात जसे | मणी 🧿 ओवलेले धाग्यात 🧵 || अ.७, ओ.७||
कौंतेया, मी रस पाण्यातील 🌊 | मी प्रभा चंद्रसूर्यांतील 🌙 ☀️|| मी शब्द आकाशातील |आणि पुरुषांतील पौरुष मी || अ.७, ओ.८||
मी पुण्यगंध पृथ्वीतील 🌎| मी तेज अग्नीतील 🔥|| मी जीवन भूतांतील | तपस्व्यांतील तप मी || अ.७, ओ.९||
भूतांचे सनातन बीज मी | लक्षात ठेव पार्था नेहमी || बुद्धिमंतांची बुद्धी मी | तेजस्व्यांचे मी तेज || अ.७, ओ.१०||
बल मी बलवानांत | काम आणि आसक्तीपासून मुक्त || भरतर्षभा भूतांत | धर्माविरुद्ध नसणारा काम मी || अ.७, ओ.११||
सात्त्विक, राजस आणि तामस हे भाव तीन | आहेत माझ्यापासून || ते माझ्यात असती जाण | नसे मी त्यांच्यात || अ. ७, ओ.१२||
या गुणांनी तीन | हे जग गेले मोहून || न घेते जाणून | मला, परम अव्ययाला || अ.७, ओ.१३||
या दैवी गुणांनी युक्त माया | असे दुस्तर, पार करण्या || तेच समर्थ, ती तरून जाण्या | शरण येती जे मला || अ.७, ओ.१४||
जे नर असती या भावांच्या आश्रयास | मूढ, नराधम, असुर वृत्तीचे, करती दुष्कृत्त्यांस || मायेने हरले ज्यांच्या ज्ञानास | ते न शरण येती मला || अ.७, ओ.१५||
अर्जुना, जे सत्कृत्त्य करतात | असे चार प्रकारचे भक्त || जिज्ञासू, अर्थार्थी, ज्ञानी आणि आर्त | मला भजतात भरतर्षभा || अ.७, ओ.१६||
विशेष आहे त्यांत | नित्ययुक्त, एकभक्ती असा ज्ञानी भक्त || मी त्यास प्रिय अत्यंत | मलाही प्रिय तो || अ.७, ओ.१७||
हे सारे भक्त जरी थोर | ज्ञानी हा आत्माच खरोखर || युक्तात्मा तो माझ्यात स्थिर | राहतो उत्तम गतीत || अ.७, ओ.१८||
तो अनेक जन्म घेऊन | सर्व काही वासुदेव आहे, असे जाणून || शरण येतो मला ज्ञानवान | महात्मा सुदुर्लभ || अ.७, ओ.१९||
जे स्वत:च्या प्रकृतीने बद्ध होती | इच्छांमुळे ज्ञान गमावती || ते अन्य देवतांना शरण जाती | त्यासाठीच्या नियमानुसार || अ.७, ओ.२०||
जो भक्त ज्या तनूची | श्रद्धापूर्वक इच्छा करतो पूजेची || अचल श्रद्धा त्याची | मी तेथे स्थिर करतो || अ.७, ओ.२१||
श्रद्धेने युक्त तो | तिच्या पूजेची इच्छा करतो || नंतर इच्छित मिळवतो | मी ठरवून दिलेले || अ.७, ओ.२२||
हे अल्पबुद्धी फळास मिळवती | ज्याचा नाश होतो अंती || देवांचे पूजक देवांकडे जाती | माझे भक्त येती माझ्याकडे || अ.७, ओ.२३||
मी अव्यक्तातून आलो व्यक्तिरूपात | असे निर्बुद्ध लोक मानतात || ते जाणू न शकतात | श्रेष्ठ, अव्यय, उत्तम भाव माझा || अ.७, ओ.२४||
मी योगमायेने झाकला असे | त्यामुळे सर्वांस प्रगट न दिसे || मी, जन्मरहित, अव्यय असे | हे मूढ लोक न जाणती || अ.७, ओ.२५||
अतीत आणि वर्तमान | यांचे अर्जुना, मला ज्ञान || भविष्य आणि भूताची मला जाण | परंतु मला कोणी न जाणतो || अ.७, ओ.२६||
भारता, इच्छा आणि द्वेषातून | उद्भवलेल्या द्वंद्वाच्या मोहातून || सृष्टीत सर्व भूते संमोह पावून | जातात परंतपा || अ.७, ओ.२७||
जे पुण्यकर्मी जन | मुक्त होती पापातून || ते द्वंद्वाच्या मोहातून मुक्त होऊन | दृढ व्रताने मला भजती || अ.७, ओ.२८||
मोक्ष मिळवण्या वृद्धत्व आणि मरणातून | जे झटती माझा आश्रय घेऊन || येई त्यांना समजून | ब्रह्म, अध्यात्म आणि कर्म || अ.७, ओ.३०||
अधिभूत, अधिदैव आणि अधियज्ञात | मी आहे असे जे जाणतात || ते अंतकाळीही मला स्मरतात | युक्त अशा बुद्धीने || अ.७, ओ.३०||
असा हा श्रीमद्भगवद्गीता या उपनिषदातील ब्रह्मविद्यांतर्गत योगशास्त्रामधील श्रीकृष्ण आणि अर्जुन यांच्या संवादातील ‘ज्ञानविज्ञानयोग’ नावाचा सातवा अध्याय पूर्ण झाला
🌺 🪔 🙏 🌺 🪔 🙏🌺 🪔 🙏 🌺 🪔
© Dr Hemant Junnarkar
All rights reserved
No comments:
Post a Comment