बॅंकॉक – आधुनिकतेत दडलेली प्राचीनता
चाओ फ्राया नदीच्या काठी पसरलेले बॅंकॉक शहर म्हणजे थायलंडचे हृदय आहे. दिवसा सूर्यकिरणांनी झगमगणाऱ्या गगनचुंबी इमारती आणि रात्री रंगांनी उजळलेले रस्ते — बॅंकॉक दोन्ही रूपांत मंत्रमुग्ध करते. येथे परंपरा आणि प्रगती यांचा विलक्षण संगम आहे. सुवर्णमंदिरांचे कळस आकाशाला भिडतात, तर त्यांच्या सावलीत आधुनिक मॉल्स आणि मेट्रोची गती दिसते.
बॅंकॉक हा केवळ थायलंडची राजधानी नाही, तर दक्षिण-पूर्व आशियातील एक जिवंत सांस्कृतिक केंद्र आहे — जिथे बुद्धमूर्तींच्या शांततेतून आणि बाजारांच्या गजबजाटातून एकाच वेळी जीवनाचा ताल ऐकू येतो.
-----------------------------------------------------------
अबब ! केवढे मोठे हे नाव !
हे वाचता येते का पहा 🤔
Krungthepmahanakorn Amonrattanakosin Mahintharaayutthaya Mahadilokphop Noppharatratchathaniburirom Udomratchaniwetmahasathan Amonphiman Awatansathit Sakkathattiyawitsanukamprasit
नाही जमत ना? हे आहे बँकॉकचे थाई भाषेतील नाव. याचे संक्षिप्त रूप आहे Krung Thep.
तुम्हाला माहीत आहे का, बॅंकॉक हे जगातील सर्वांत लांब नाव असलेले शहर आहे?
त्याचे थाई भाषेतील पूर्ण नाव इतके मोठे आहे की स्थानिक लोकसुद्धा रोजच्या वापरात फक्त “Krung Thep” (देवतांचे शहर) असेच म्हणतात.
वर दिलेल्या मालगाडीसारख्या लांबलचक नावाचा मराठीत अर्थ असा आहे –
“देवतांचे शहर, अमर रत्नांचे महानगर, इंद्राचे अजेय निवासस्थान, दैवी लोकांचे महान राज्य, नऊ मौल्यवान रत्नांची राजधानी, देवांचे पवित्र निवासस्थान.”
बॅंकॉकचे नाव हे जगातील सर्वांत मोठे शहराचे नाव म्हणून गिनेस वर्ल्ड रेकॉर्ड्स मध्ये नोंदलेले आहे.
थायलंडची राजधानी "Bangkok" हे परकीय नाव आहे. पण थाई लोक आपल्या राजधानीला "Krung Thep" (กรุงเทพฯ) असे म्हणतात, जे “देवतांचे शहर” असा अर्थ दर्शवते.
इतके सुंदर आणि लांब नाव असलेले हे एकमेव शहर — बॅंकॉक!
-----------------------------------------------------------
१. परिचय
बॅंकॉक हे थायलंडच्या मध्यभागी, चाओ फ्राया नदीच्या काठी वसलेले शहर आहे.
ही नदी दक्षिणेकडे प्रवास करून थायलंडच्या आखातात मिसळते, त्यामुळे बॅंकॉकला नदीमुखाजवळील व्यापारी केंद्र म्हणून नैसर्गिक महत्त्व लाभले आहे.
बॅंकॉक ही संज्ञा बॅंकॉक शहर आणि बॅंकॉक महानगर या दोन्हींसाठी वापरली जाते. बॅंकॉक शहराचा विकास झाल्यानंतर आजूबाजूची उपनगरे मिळून सर्व भाग बॅंकॉक म्हणून ओळखला जाऊ लागला. बॅंकॉक महानगराचे क्षेत्रफळ सुमारे १५६२ चौ कि मी असून २०२५ च्या अंदाजाप्रमाणे बॅंकॉक महानगराची लोकसंख्या १ कोटीपेक्षा जास्त आहे. शहर समुद्रसपाटीपासून सरासरी केवळ १.५ मीटर उंचीवर असल्यामुळे येथे पावसाळ्यात पूर येण्याचा धोका असतो.
बॅंकॉक शहर :- हा भाग म्हणजे राजधानीचा मूळ केंद्रभाग, जिथे राजवाडा, प्रमुख मंदिरे, सरकारी कार्यालये, जुने बाजार, आणि प्रमुख पर्यटनस्थळे आहेत.
ग्रँड पॅलेस, वॉट फो, वॉट अरुन, आणि खाओ सान रोड यांसारखी ठिकाणे याच भागात आहेत.
येथे पारंपरिक थाई संस्कृती, ऐतिहासिक वास्तू आणि नदीकिनारी जुने भाग पाहायला मिळतात.
बॅंकॉकची उपनगरे:- येथे आधुनिक निवासी वस्त्या, औद्योगिक क्षेत्रे, विमानतळ (सुवर्णभूमी), मॉल्स आणि नाईट मार्केट्स आहेत.
या भागातच शहराची आधुनिक ओळख — गगनचुंबी इमारती, मेट्रो नेटवर्क आणि व्यापारकेंद्रे — पाहायला मिळतात.
बॅंकॉक शहर आणि त्याची उपनगरे हा भाग सलग असल्याने पर्यटकाला दोन्हींत फरक जाणवत नाही.
२०२४ साली बॅंकॉकला जागतिक पातळीवर सर्वाधिक आंतरराष्ट्रीय पर्यटक आलेले शहर म्हणून पहिला क्रमांक मिळाला होता. या वर्षी सुमारे ३ कोटींहून अधिक पर्यटकांनी बॅंकॉकला भेट दिली
इतिहास
ब्रह्मी आक्रमण
इ .स . १५६४ मध्ये ब्रह्मी टोळ्यांनी सयामवर आक्रमण केले आणि पाच वर्षांत अयुथयाचा पाडाव झाला. १५९३ पर्यंत हे ब्रह्मी वर्चस्व टिकले. इ .स . १७६७ मध्ये ब्रह्मी लोकांनी अयुथयावर पुन्हा आक्रमण केले आणि अयुथयाची जाळपोळ करून ते ओळखता येण्यापलिकडे उद्ध्वस्त केले . यानंतर थोड्याच काळामध्ये ब्रह्मी टोळ्यांना हुसकावून लावण्यात आले . तरीसुद्धा राजधानी उद्ध्वस्त स्थितीतच होती आणि तिची पुनर्बांधणी हाती घेण्यात आली नाही.
चक्री राजघराणे
सन १७६७ मध्ये म्यानमारच्या सैन्याने थायलंडवर आक्रमण केले आणि थायलंडची राजधानी जाळून टाकली. यानंतर लष्कराचे नेतृत्व थाकसिन या सेनापतीकडे आले आणि त्याने राजधानीचे शहर चओ फ्रया नदीच्या पश्चिमेकडे आजच्या बँकॉकजवळ थोनबुरी येथे नेले . सेनापती थाकसिन नवा राजा झाला . परंतु त्याची राजवट फार काळ टिकली नाही . सन १७८२ मध्ये चओ फ्रया नगरामध्ये चक्री राजवंशाचा उदय झाला. चक्री राजवंशाचे पहिले राजे रामा पहिले हे होते.
१७८२ मध्ये थाकसिनला पदच्युत करून रामा (पहिले) सत्तेवर आले . रामा (पहिले ) यांनी आपला दरबार आणि राज्यकारभार यांचे केंद्र चओ फ्रया नदीच्या दुस-या किना-यावर बँकॉक येथे हलविले आणि बँकॉक ही आपल्या राज्याची नवी राजधानी केली . रामा (पहिले) यांनीच चक्री राजघराण्याची स्थापना केली. रामा (पहिले) यांस बँकॉक शहर शत्रूपासून बचाव करण्यास सोयीस्कर वाटले . कारण चओ फ्रया नदी ओलांडल्याशिवाय बँकॉकवर आक्रमण करणे शक्य नव्हते.
याच काळात बँकॉकमध्ये पुष्कळ कालव्यांची बांधकामे सुरू करण्यात आली . या कालव्यांना त्या काळी 'क्लॉंन्ग' असे म्हटले जाई आणि नवीन शहरामध्ये त्यांचा उपयोग वाहतुकीसाठी केला जात असे . या कालव्यांपैकी काही कालवे आजही अस्तित्वात आहेत . या कालव्यांमुळे चओ फ्रया नदीच्या पूर्वेकडील कुठल्याही भागामध्ये जाणे शक्य होई . नंतर थोनबुरीमध्ये सुद्धा क्लॉंन्ग खोदण्यात आले . रामा (पहिले) यांच्याच काळामध्ये ग्रँड पॅलेस आणि वत फ्रा मंदिर यांचे बांधकाम झाले . या दोन्ही बांधकामांवर अयुथयाचा मोठा प्रभाव आहे आणि राज्याच्या सत्तेचे केंद्रसुद्धा येथेच होते.
प्रशासकीय आणि इतर बांधकामांशिवाय एकोणीसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत बँकॉकचा स्थिर गतीने विकास होत राहिला . आज बँकॉक जसे देशाचे एकमेव महत्त्वाचे केंद्र आहे , तसे होण्याकडे बँकॉकने लक्ष दिले नाही . कारण उत्तर थायलंडचा कारभार चियंग माय येथूनच चालत होता .
एकोणीसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धामध्ये बँकॉकमध्ये बांधकामे वाढली आणि लोकसंख्याही वाढली . रामा (चौथे) यांनी मोठे बांधकामांचे प्रकल्प हाती घेतले . यांमध्ये कालवे तसेच ब-याच रस्त्यांचा समावेश होता . त्यांचे उत्तराधिकारी रामा (पाचवे) यांनी आधुनिकीकरणाची प्रक्रिया सुरू केली . त्याचबरोबर त्यांनी न्यायव्यवस्था , आरोग्य आणि शिक्षण यांमध्ये सुद्धा मोठ्या प्रमाणामध्ये गुंतवणूक केली . याच काळामध्ये शेतजमिनींचे निवासी जमिनींमध्ये रूपांतर करण्यात आले . त्याचबरोबर पायाभूत सुविधांवरील वाढता ताण कमी करण्यासाठी बरेच नवीन रस्ते बांधण्यात आले . त्यासाठी काही कालवे बुजविण्यातही आले .
दुसरे महायुद्ध :
दुस-या महायुद्धामध्ये दोस्त राष्ट्रांनी बँकॉकवर बॉम्बफेक केली . या बॉम्बफेकीमध्ये उद्ध्वस्त झालेल्या इमारती पुन्हा बांधण्यात आल्या आणि दुस-या महायुद्धानंतरच्या दशकांमध्ये बँकॉकची झपाट्याने वाढ झाली.
व्हिएतनाम युद्ध:
१९६० मध्ये व्हिएटनाम युद्ध सुरू झाले आणि थायलंडमधॆल इतर ठिकाणांप्रमाणेच बँकॉक हे अमेरिकी सैनिकांचे आश्रयस्थान होते . यातून बँकॉकचा एक महत्त्वाचे करमणूक केंद्र म्हणून उदय झाला .
तेव्हापासून बँकॉकची लोकसंख्या फुगत चालली आहे . फ्लॅट्स आणि कार्यालये असलेल्या इमारती मोठ्या प्रमाणावर बांधण्यात आल्या आहेत . येथील रहिवाश्यांच्या वाढत्या संख्येमुळे वाहतुकीमध्येही प्रचंड वाढ झाली आहे. ही वाहतुकीमधील वाढ ही या महानगराची गेल्या कित्येक वर्क्षांपासूनची मोठी समस्या झाली आहे . या समस्येवर मात करण्यासाठी शहराच्या मध्यवर्ती भागामध्ये स्कायट्रेन आणि सबवे अशा ट्रेन लाईन सुरू करण्यात आल्या आहेत आणि त्या सतत वाढवण्यात येत आहेत.
१९८० आणि १९९० च्या दशकांमध्ये थायलंडच्या अर्थव्यवस्थेमध्ये मोठी तेजी आली . याचे इंजिन बँकॉकच होते आणि या कालखंडामध्ये आधुनिक बँकॉकचा पाया रचला गेला जो पर्यटकांना आकर्षित करीत आहे . ब-याच नव्या इमारती बांधण्यात आल्या आहेत ज्यांमध्ये अलिशान हॉटेलांचा समावेश होतो . १९९० च्या अखेरीस आलेल्या मंदीनंतर पर्यटनव्यवसाय पुन्हा तेजीस आला आहे आणि याचा फायदा स्थानिक लोक आणि पर्यटक दोघांनासुद्धा होत आहे .
रत्ने आणि जवाहिरांच्या व्यापाराचे मुख्य केंद्र बँकॉक
थायलंडमधील रत्ने आणि जवाहिरांच्या व्यापाराचे मुख्य केंद्र बँकॉक आहे . येथील जेमॉपॉलीस इंडस्ट्रिअल इस्टेटमध्ये जवाहिरांचे उत्पादन करणा-या जागतिक दर्जाच्या ७० संस्था कार्यरत आहेत . येथे फेब्रुवारी आणि सप्टेंबरमध्ये आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील 'बँकॉक जेम अँड ज्वेलरी फेअर ' भरविण्यात येते.
बॅंकॉक मधील भारत:
बॅंकॉक व त्याच्या आसपासच्या भागात भारतीय वंशाच्या लोकांची संख्या ८०,००० ते १,००,००० पर्यंत आहे. यात मुख्यत: गुजराती, पंजाबी, तामिळ लोकांचा समावेश होतो.
२. पर्यटन
बॅंकॉक चे हवामान उष्णकटिबंधीय मान्सून प्रकारचे आहे. बॅंकॉक जगातील सर्वाधिक उष्ण शहरांपैकी एक मानले जाते. विषुववृत्ताजवळ असल्यामुळे येथे हवा वर्षभर उष्ण आणि दमट असते. रात्री तापमान फारसे कमी होत नाही, त्यामुळे शहरातील उष्णता सतत वाढत राहते.
एप्रिल ते मे हा कालावधी सर्वाधिक उष्ण असतो — या काळात तापमान साधारणतः २५° ते ३५° सेल्सियस दरम्यान असते.
मे ते ऑक्टोबर दरम्यान नैऋत्य मान्सून येतो. या काळात विजांच्या कडकडाटासह वादळी मुसळधार पाऊस पडतो. या पावसामुळे शहराला उष्णतेपासून थोडा दिलासा मिळतो.
नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी हा तुलनेने थंड आणि सुखद काळ असतो, आणि याच वेळी पर्यटकांची सर्वाधिक गर्दी होते.
(बॅंकॉकच्या हवामानासाठी tmd.go.th हे संकेतस्थळ पहावे)
✈️ विमानतळावरून शहरात:
सुवर्णभूमी (Suvarnabhumi) विमानतळावरून शहराच्या मध्यभागी जाण्यासाठी सर्व रस्ते वाहतूक सेवा पहिल्या मजल्यावर (1st Floor) उपलब्ध आहेत.
एअरपोर्ट रेल लिंक (Airport Rail Link) —
सकाळी ६.०० ते मध्यरात्रपर्यंत चालते;
एक्सप्रेस लाईन फक्त १५ मिनिटांत शहरात पोहोचवते.
टॅक्सी —
मीटरवर आधारित असून, एक्सप्रेसवे टोल्स व्यतिरिक्त ५० बाथचा अतिरिक्त शुल्क भरावा लागतो.
एअरपोर्ट एक्सप्रेस बस —
(वेळ: सकाळी ५.०० ते मध्यरात्र)
ही बस शहरातील सिलॉम, सुखुमवित, खाओ सान रोड आणि हुआलामफोंग रेल्वे स्थानक या चार प्रमुख भागांत निश्चित मार्गावर धावते.
खर्च कमी असून, बजेट प्रवाशांसाठी हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
थोडा अधिक खर्च करण्यास हरकत नसेल, तर विमानतळ लिमोझिन सेवा (Airport Limousine Service) हा सर्वात सोयीचा आणि आरामदायी पर्याय आहे.
ही सेवा २४ तास उपलब्ध असून, आगमन विभागाच्या (२ऱ्या मजल्यावरील) काउंटरवर थेट बुक करता येते.
१,५०० चौकिमी क्षेत्रफळ असलेल्या बृहद् बँकॉक महानगराची गणना मोठ्या शहरांमध्ये होते. शहराची एक कोटीच्या वर असणारी लोकसंख्या, ३०,००० पेक्षा जास्त टॅक्सीज , अशा अवाढव्य विस्तारामुळे प्रथम येणारा पर्यटक खरोखर भांबावून जातो. त्यामुळे या शहराची चांगली माहिती करून घेणे आवश्यक आहे. या शहराचे प्रमुख विभाग/रस्ते खाली दिले आहेत.
बँकॉकमधील बुद्धमंदिरे
बँकॉकमध्ये एकूण ४०० बुद्धमंदिरे आहेत.
मार्केट स्टॉल्स, रस्त्याच्या कडेने असणारी रेस्तराँ, मंदिरे, चिनी औषधांची दुकाने आणि बहुधा शहरात सर्वांत जास्त संख्येने असणारी सोन्याची दुकाने, यांनी भरलेले चायना टाऊन अवश्य भेट देण्यासारखे आहे. सूर्यास्तानंतर हा संपूर्ण पट्टा खाद्यपदार्थांचे स्टॉल्स आणि खवय्ये यांनी गजबजून जातो. येथील अगणित लाकडी शॉप हाऊसेस म्हणजे ऊर्जेचा अखंड स्रोत आहे. चिनी नववर्ष किंवा ऑक्टोबरमधील वार्षिक शाकाहारी उत्सवाच्या वेळी भेट दिली तर तुम्हाला येथील उत्साह अगदी शिगेला पोहचल्याचे दिसेल.
Khao San and old city (खाव सान आणि ओल्ड सिटी)
जुने शहर किंवा रत्तनकोसिन भागामध्ये बँकॉकची ऐतिहासिक आणि पवित्र स्थळे आहेत. यांमध्ये ग्रँड पॅलेस, वत फ्रा कॅव आणि वत फो यांचा समावेश होतो. येथे एक दोन दिवस घालवल्यानंतर थायलंडच्या समृद्ध इतिहासाची आणि थाई लोकांच्या मानसिकतेची जाण वाढते. खाव सान हा जुन्या शहराचा भाग असणारा ५०० मीटर लांबीचा पट्टा आहे. येथे माफक दरातील गेस्ट हाऊसेस, इंटरनेट कॅफे, बार्स, क्लब्स, रेस्तराँ, मसाज पार्लर्स, ट्रॅव्हल एजंट्स, पुस्तकांची दुकाने, मार्केट स्टॉल्स, टॅटू करून देणारे, अशा सर्वांची गर्दी आढळेल. बॅकपॅकर्सचा हा आवडता भाग आहे.
Little India (लिट्ल इंडिया):
Phahurat Road, Phra Nakhon, Bangkok 10200);Nearest MRT स्टेशन: Hua Lamphong
फहुरात मार्केट (Phahurat) म्हणून भाग भाग लिट्ल इंडिया म्हणून ओळखला जातो. येथे भारतीय कपड्यांची दुकाने, मसाले आणि भारतात मिळणाऱ्या जवळपास सर्व वस्तू मिळतील. तुम्ही भारतातून येताना काही आणायचे विसरला असाल तर काळजी नको. येथे तुम्हाला त्या वस्तू नक्कीच मिळतील. येथे एक गुरुद्वारा आहे जो तुम्हाला दुरूनच त्याच्या सोनेरी घुमटावरून ओळखायला येईल. येथील रॉयल इंडिया, टोनीज रेस्तरॉं आणि इतर रेस्तरॉंमध्ये भारतीय जेवणाचा आस्वाद घेता येईल.
बँकॉकच्या रिव्हरसाइड किंवा नदीकाठच्या भागामध्ये बँकॉकच्या इतिहासाची पाळेमुळे घट्ट रोवली आहेत. येथेच कित्येक राज्यांचा उदय झाला आणि अस्तही झाला. या भागामध्ये इतिहासाची साक्ष देणा-या झगमगत्या महालांचे आणि राजवाड्यांचे दर्शन होते. त्याचप्रमाणे बँकॉकच्या आधुनिकतेचे दर्शन घडवणा-या पंचतारांकित अलिशान हॉटेल्सच्या गगनचुंबी इमारती दिसतात. नदीमधून प्रवाश्यांची नेआण करणा-या वॉटर टॅक्सीज, तांदळाच्या पोत्यांनी भरलेले पडाव येजा करताना दिसतात. सतत उभ्या राहणा-या कंडोमिनिअम आणि कार्यालयीन इमारतींमधूनसुद्धा या भागाने आपली पारंपरिक अस्मिता टिकवून ठेवली आहे. त्यामुळे या भागाची जादू कधी न संपणारी आहे.
Siam (सयाम):-
हा भाग बँकॉकमधील खरेदीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. MBK सेंटर, सयाम डिस्कव्हरी सेंटर, सयाम सेंटर आणि सयाम पॅरागॉन अशी महत्त्वाची शॉपिंग सेंटर्स या भागामध्ये आहेत. नुसत्या सयाम स्क्वेअरमध्येच विविध प्रकारच्या वस्तू आणि सेवा यांची दुकाने, रेस्तराँ, कॅफे, डिझायनर कपड्यांची बुटिक्स, रेकॉर्ड स्टोअर्स, चित्रपटगृहे, पुस्तकांची दुकाने, हार्ड रॉक कॅफे, हॉटेल्स आणि बँका भरपूर आहेत.
Silom (सिलोम):
सिलोमचा अर्थ पवचक्की. हा भाग पूर्वी ओसाड आणि दलदलीने भरलेला होता. येथे एक बंद पडलेली उंच पवनचक्की होती. हाच भाग पुढे विकसित होऊन न्यूयॉर्क येथील वॉल स्ट्रीटच्या बरोबरीचा होईल असे तेव्हा कोणाला वाटलेही नसेल.सिलोममध्ये बहुतेक बँकांची मुख्यालये, आर्थिक संस्था आणि निरनिराळी कार्यालये आहेत. त्यामुळे सिलोम हा महत्त्वाच्या आर्थिक जिल्ह्यांपैकी एक आहे. येथे हॉटेल्स, छोटे मॉल्स, रेस्तराँ पुष्कळ आहेत. येथील पॅटपाँग (Patpong) भाग मात्र तेथील निशाजीवनामुळे बदनाम आहे.
Sukhumvit Road (सुखुमवित रोड):-
हा थायलंडमधील सर्वांत मोठा रस्ता आहे. तरीसुद्धा हा रस्ता आणि याचे उपरस्ते यांमध्ये प्रेक्षणीय स्थळांच्या दृष्टीने काही नाही. परंतु येथे खरेदी, खाणे-पिणे आणि निशाजीवन हवे असणा-यांसाठी भरपूर काही आहे. या रस्त्याच्या कानाकोप-यावर थाईपणा जाणवत असला तरी येथील अत्याधुनिक रेस्तराँ, बार्स, वातानुकूलित मॉल्स, लक्झरी हॉटेल्स आणि हिप क्लब्स या सर्वांचा कॉस्मॉपॉलिटन परिणाम जाणवतो. वेश्याव्यवसायामुळे बदनाम असणा-या वस्तीसुद्धा या रस्त्याला आहेत. उन्नत स्कायट्रेन (BTS) मुळे कुठल्याही भागात जाणे सोपे आहे.
प्रेक्षणीय स्थळे:
Floating Market, Bangkok फ्लोटिंग मार्केट , Damnoen Saduak
हे येथील पहिले फ्लोटिंग मार्केट आहे.. त्यामुळे येथे पर्यटकांची वर्दळ भरपूर असते. येथे तुम्हाला शेकडो होड्या हाताने वल्ही मारत तरंगताना दिसतील. या होड्या ताजी फळे, भाज्या, फुले अशा विविध वस्तूंनी खच्चून भरलेल्या असतात. नूड्ल्स, सीफूड्स सहित विविध खाद्यपदार्थसुद्धा मिळू शकतात. हे पदार्थ गि-हाईकास गरमागरम देता यावेत, म्हणून होडीतच कोळशाचे ग्रिलसुद्धा ठेवलेले असतात.
Gems Gallery जेम्स गॅलरी, बँकॉक
बँकॉकमधील जेम्स गॅलरी १.८ एकर (७,२०० चौ. किमी ) जागेवर बांधण्यात आली असून ती १९८७ साली सुरू करण्यात आली. या गॅलरीमध्ये ७००हून अधिक बहुभाषिक कर्मचारी आहेत. गि-हाइकांना उत्पादनांची माहिती देणा-या स्लाइड मल्टिव्हिजन शोची सुरुवात प्रथम या गॅलरीमध्ये करण्यात आली.
Grand Palace (ग्रँड पॅलेस):
वत फ्रा कॅव ला लागूनच आणखी एक मोठा वास्तुसमूह आहे आणि तो म्हणजे ग्रँड पॅलेस. वत फ्रा कॅव आणि ग्रँड पॅलेस एका समाईक कंपाऊंडमध्ये असून वत फ्रा कॅवमधून तुम्ही बाहेर पडला की तुम्ही ग्रँड पॅलेस पाशी पोहोचता. दोन्ही वास्तू एकमेकांच्या जवळ असूनसुद्धा त्यांच्या स्थापत्यशैली पूर्णपणे वेगळ्या आहेत.
राजघराण्याचे मूळ निवासस्थान असणारा ग्रँड पॅलेस १८७२ साली मंदिर म्हणून बांधण्यात आला. ग्रँड पॅलेसमध्ये १९४६ सालापर्यंत राजघराण्याचे वास्तव्य होते . आज या सुंदर वास्तू मुख्यत: विविध समारंभांसाठी वापरण्यात येतात.
बरोम फिमान पॅलेस:- वत फ्रा कॅवमधून मधून बाहेर पडल्यावर डाव्या बाजूस आणखी एक वस्तू आहे . तिचे नाव आहे , बरोम फिमान पॅलेस . या वास्तूमध्ये १९४६ साली थायलंडच्या इतिहासामधील महत्त्वाची दुर्घटना घडली . या वास्तूमध्ये राजा आनंद ( रामा आठवा ) यांची गूढ परिस्थितीमध्ये हत्त्या झाली . या दुर्घटनेनंतर राजे भूमिबोल (आठवे) यांनी बँकॉकमधील चित्रलदा पॅलेस या दुस-या ठिकाणी राहण्याचा निर्णय घेतला.
फ्रा महा माँतिएन:- बरोम फिमान पॅलेसच्या उजव्या बाजूला फ्रा महा माँतिएन हा आणखी एक वास्तुसमूह आहे. माँतिएनचा अर्थ राजघराण्यातील व्यक्तींचे निवासस्थान. येथे पूर्वी राजाचे वास्तव्य असे . येथे एक मोठे प्रेक्षागृहसुद्धा आहे. येथे राज्याभिषेकसमारंभ करण्यात येतो. वास्तूच्या बाहेर एक पॅव्हिलिअन आहे . या पॅव्हिलिअनमध्ये हत्तीवरून राजाचे आगमन होते. या वास्तूमध्ये जाऊन राजा आपली वस्त्रे बदलतो आणि जवळच असणा-या प्रेक्षागृहामध्ये चालत येतो.
डसिट थ्रोन रूम:-चक्री थ्रोन रुमच्या उजवीकडे असणारी शेवटची वस्तू म्हणजे डसिट थ्रोन रूम ही होय . ही वस्तू किंग रामा (पहिले ) यांनी १७८४ ते १७९० सालांमध्ये बांधली. ही वस्तू म्हणजे अयुथया मधील एका प्रसिद्ध वस्तूची प्रतिकृती आहे. वस्तूच्या वरील भागावर सुंदर आणि लक्ष वेधून घेणारा स्पायर आहे . आतील बाजूस किंग रामा (पहिले ) यांचे सागाचे लाकूड आणि शिंपले यांपासून बनविलेले सिंहासन आहे.
शहरातील अरण्य
संकेतस्थळ | : | |
कुठे आहे | : | 99, Ramindra 1 Road, Bangkok 10510 |
बँकॉकच्या उत्तरेकडे अर्धा ते पाऊण तास ड्राइव्हच्या अंतरावर मिन बुरी जिल्ह्यामध्ये सफारी वर्ल्ड हे विशाल एंटर्टेन्मेंट पार्क आहे. बँकॉकसारख्या गजबजलेल्या शहरामध्ये असे हिरवाईने नटलेले पार्क म्हणजे एक आश्चर्य आहे. हा पार्क सफारी वर्ल्ड पब्लिक कंपनी लिमिटेड या कंपनीच्या मालकीचा असून या पार्कचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे स्टॉक एक्स्चेंजवर नोंदणी झालेले हे एकमेव एंटर्टेन्मेंट पार्क आहे..
हा पार्क ड्राइव्ह करून किंवा बसमधून पाहता येतो. संकुलाच्यासुद्धा बसेस आहेत. पार्क पाहण्यासाठी परदेशी प्रौढ नागरिकास ९०० बाथ तर लहान मुलांस ६०० बाथ एवढे शुल्क आहे.
सफारी पार्क
सफारी पार्कचे क्षेत्रफळ ४८० एकर आहे. त्याची लांबी ८ किमी आहे. हा पार्क म्हणजे खुले प्राणिसंग्रहालय असून येथे प्राण्यांना मोकळे ठेवले आहे. येथे जगभरातील अक्षरश: शेकडो प्रकारचे प्राणी आणि पक्षी पाहावयास मिळतील. येथे तुम्हाला आफ्रिकेमधील जंगलात गेल्याचा अनुभव येईल.
मरीन पार्क
मरीन पार्कचे क्षेत्रफळ १८० एकर आहे. मरीन पार्कमध्ये निरनिराळे भूचर तसेच जलचर प्राणी तसेच पक्षी पाहावयास मिळतात. मरण पार्कमध्ये निरनिराळे शोज पाहावयास मिळतात. या शोजसाठी वेगवेगळी थिएटर्स आहेत आणि प्रत्येकासाठी वेगळे तिकीट आहे. यांपैकी काही शोजची थोडक्यात माहिती दिली आहे.
स्टंट शो
स्पाय वॉर ऍक्शन स्टंट शो आणि हॉलीवूड काऊबॉय स्टंट शो हे दोन मुख्य स्टंट शो आहेत. स्पाय वॉर ऍक्शन स्टंट शोमध्ये बॉण्डपटात पाहावयास मिळणारी साहसे तुम्हाला पाहावयास मिळतील. हॉलीवूड काऊबॉय स्टंट शोमध्ये हॉलीवूडच्या चित्रपटांतील काऊबॉइजच्या करामती पाहावयास मिळतील. हे काऊबॉइज घोडदौड करतात, बँका लुटतात, तुफान गोळीबार करतात , खून पाडतात, चाबकांचे फटके मारतात.
हे स्टंट शो लुटुपुटीचे असले तरी खरे वाटावे असेच असते. तुम्हाला श्वास रोखून धरावयाला लावणारे आहेत.
प्राण्यांचे शो
प्राण्यांच्या शो मध्ये डॉल्फिन शो , बर्ड शो, ओरांग उटान बॉक्सिंग शो, सी लायन शो, एलिफंट शो वगैरे शो आहेत. या शोमध्ये प्रशिक्षक प्राण्यांकडून निरनिराळ्या करामती करवून घेतात.
राइड्स
राइड्समध्ये जंगल क्रुझ रिव्हर आणि वॉटर फ्लूम या राइड्स आहेत. जंगल क्रुझ रिव्हर राइडमध्ये एका कालव्यासारख्या पाण्याच्या प्रवाहामधून तुमची होडी दाट जंगलातून नेली आहे जेणेकरून तुम्हाला जंगलाचे प्रत्यक्ष दर्शन घडते.
एग्ज वर्ल्ड
या विभागामध्ये अंडी देणारे प्राणी आणि पक्षी , अंडी उबविण्याच्या विविध अवस्था यांविषयी शास्त्रशुद्ध माहिती पोस्टर्स, स्लाइड्स, व्हिडिओ यांच्या द्वारे देण्यात आली आहे.
पर्यटकांसाठी टिप्स
हे मोठे पार्क व्यवस्थित पाहावयाचे असेल तर पूर्ण एक दिवस देणे जरुरीचे आहे. यांतील दिवसाचा पहिला अर्धा दिवस सफारी पार्क पाहण्यासाठी तर दुसरा अर्धा दिवस मरीन पार्क पाहण्यासाठी ठेवावा. पार्क पाहण्यास सकाळी लवकर सुरुवात करावी म्हणजे उन्हाचा त्रास होणार नाही.
Shri Mahamariamman temple (श्री महामरिअम्मा टेंपल):
सिलोम परिसरात (चायना टाऊनजवळच) प्रसिद्ध श्री महामरिअम्मा टेंपल आहे. दक्षिणेतून स्थलांतरित झालेल्या भारतीयांनी १८७९ मध्ये हे मंदिर बांधले. दक्षिण भारतीय स्थापत्यशैलीतील हे मंदिर स्थानिक थाय लोकांनाही आवडते. आपल्याकडे रोगराईशी संबंधित असणारी मरीआई देवी दक्षिण भारतात पाऊस आणणारी आणि संततीची देवी म्हणून ओळखली जाते. मंदिरात मरीअम्मा देवीच्या मुख्य मूर्तीशिवाय गणेश, शिव, मुरुगन यांच्याही मूर्ती आहेत. थाईपुसम या दक्षिण भारतीय सणाच्या वेळी (जानेवारी-फेब्रुवारी) येथे मोठा उत्सव असतो.
Vimanmek Mansion
विमानमेक मॅन्शन, ओल्ड सिटी
या प्रासादामध्ये पूर्वी रामा पाचवा या राजाचे वास्तव्य होते. हा प्रासाद म्हणजे स्थापत्यकलेतील आश्चर्य आहे. हा संपूर्ण प्रासाद सोनेरी सागाच्या लाकडापासून एकाही खिळ्याचा वापर न करता बनवली आहे. प्रासादाचा अंतर्भाग म्युझिअमसारखा आहे. येथील काही दालनांमधून सक्त देखरेखीखाली तुम्ही फिरू शकता. येथे तुम्हाला रतनकोसिन कालखंडातील काही दुर्मिळ वस्तू आणि फर्निचर पाहावयास मिळतील. या सा-या वस्तू दिवंगत राजाच्या मालकीच्या आहेत.
Wat Fra Kaew/ Emerald Buddha (वत फ्रा कॅवमधील एमरल्ड बुद्धा)
अखंड पाचूमधून घडविलेली बुद्धमूर्ती
मंदिर पाहण्याची वेळ | : | सकाळी ८.३० ते दुपारी ३.३० |
कुठे आहे | : | Na Phralan, Phra Nakorn (inside Grand Palace complex), Old City (Rattanakosin) |
प्रवेशमूल्य | : | नाही |
ग्रँड पॅलेसमधील वत फ्रा कॅव या बुद्धमंदिरामध्ये एमरल्ड बुद्धा हे आणखी एक आश्चर्य तुम्हाला पाहावयास मिळेल. आतापर्यंत अवाढव्य बुद्धमूर्ती पाहून झाल्यावर तुम्हाला अगदी लहान बुद्धमूर्ती पाहावयाची आहे. या बुद्धमूर्तीची उंची फक्त ६६ सेमी असून ती अखंड रत्नामधून कोरली आहे. उत्तर थायलंडमधील लाना शैलीतील ही बुद्धांची ध्यानस्थ बैठी मूर्ती आहे. ही मूर्ती सात थर असलेल्या उंच चौथ-यावर ठेवली आहे. या मूर्तीजवळ जाण्यास केवळ थायलंडच्या राजासच परवानगी असून उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा अशा प्रत्येक ऋतूसाठी तो मूर्तीस वेगळी वस्त्रे चढवितो.
या मूर्तीची कथा अशी आहे - १४३४ साली उत्तर थायलंडमधील चिअंग राय या प्रांतामधील एका चेदीवर वीज पडली. या वेळेस मंदिराच्या पुजा-याच्या लक्षात आले की प्लॅस्टरने मढविलेल्या एका बुद्धमूर्तीच्या नाकावरील प्लॅस्टरचा तुकडा उडाला आहे आणि आतील मूर्तीचा हिरवा रंग दिसून येत आहे. मूर्तीवरील प्लॅस्टर काढल्यावर लक्षात आले की ही मूर्ती अखंड पाचूमधून घडविली आहे . नंतर ही मूर्ती Lampang , चिअंग माय, लाओसमधील Vientiane आणि थोनबुरी मधील वत अरुण असा प्रवास करीत येथे आली.
वत फो मधील रिक्लाइनिंग बुद्धा
मंदिर पाहण्याची वेळ | : | सकाळी ८.०० ते संध्याकाळी ५.०० |
कुठे आहे | : | महारत (Maharat) रोडवर, नदीच्या जवळ ग्रँड पॅलेसच्या दक्षिणेस अर्धा मैल अंतरावर, जुने शहर रत्तनकोसिन (Rattanakosin) येथे. |
प्रवेशमूल्य | : | THB १०० |
वत फो हे बँकॉकमधील सर्वांत मोठ्या आणि सर्वांत जुन्या बुद्धमंदिरांपैकी एक आहे. याचे क्षेत्रफळ ५० राय (८०,००० चौ. किमी) असून येथे हजाराहून अधिक बुद्धमूर्ती आहेत.येथील रिक्लाइनिंग बुद्धा म्हणून ओळखली जाणारी बुद्धमूर्ती सर्वांत जुन्या बुद्धमूर्तींपैकी एक आहे. या मूर्तीची लांबी १६० फूट आहे. वत फो कॉम्प्लेक्सचे Soi Chetuphon द्वारे दोन भाग उत्तर आणि दक्षिण असे दोन भाग केले आहेत. उत्तरेकडील भागामध्ये रिक्लाइनिंग बुद्धा आणि एक मसाज स्कूल आहे. दक्षिणेकडील भागामध्ये Tugkawee हा बौद्ध मठ आहे. येथे बौद्ध भिक्खूंसाठी राहण्याची सोय तसेच एक शाळा आहे.
मंदिराबाहेर ९१ चेदी, ४ विहार आणि एक बोत आहे. लहान आकाराच्या ७१ चेदींमध्ये राजघराण्यातील व्यक्तींची रक्षा ठेवण्यात आली आहे. चार चेदी चक्री घराण्यातील राजांसाठी समर्पित आहेत. मंदिरास एकूण सोळा प्रवेशद्वारे आहेत. या द्वारांजवळ द्वारपाल म्हणून चिनी राक्षसांच्या दगडी मूर्ती आहेत. या मूर्ती चीनबरोबर व्यापारात वापरल्या जाणा-या जहाजांमधून ballast म्हणून आणण्यात आल्या होत्या.
किंग रामा (पाचवे) यांनी एकूण १,२०० बुद्धमूर्ती आणल्या होत्या. त्यांपैकी ४०० बुद्धमूर्ती बाहेरील मठामध्ये आहेत. शिल्पकलेच्या दृष्टीने या मूर्ती निरनिराळ्या शैलीच्या असून निरनिराळ्या पद्धतीने आसनस्थ आहेत. तरीसुद्धा त्या एकसारख्या सोनेरी बैठकांवर बसविल्या आहेत. मुख्य मंदिर संगमरवरी चौथ-यावर आहे. या मंदिराच्या प्रवेशद्वारापाशी सिंहांच्या मूर्ती बसविल्या आहेत. बाहेरील balustrade मध्ये रामाकिन मधील १५० प्रसंगां ची चित्रे रंगविली आहेत.
रिक्लाइनिंग बुद्धाची मूर्ती १५ मीटर उंच आणि ४३ मीटर लांब आहे. ही मूर्ती कुशीवर पहुडलेल्याअवस्थेत असून उजवा हात आधार देण्यासाठी म्हणून मस्तकाखाली आहे. मूर्तीच्या डोक्यावर दाट कुरळे केस असून डोक्याखाली निळ्या रंगाच्या दोन चौकोनी उशा असून त्या काचेच्या मोझॅक्सनी सजविल्या आहेत. मूर्तीच्या पावलांची उंची ३ मीटर असून लांबी ४.५ मीटर आहे व ही पावले शिंपल्यांनी मढविली आहेत. त्यांचे १०८ भाग करण्यात आले असून त्यांवर फुले, नर्तकी, पांढरे हत्ती, वाघ, यज्ञाची सामग्री अशी शुभचिन्हे काढली आहेत. मूर्तीच्यावर थायलंडचा अधिकार दर्शविणारी सात थरांची छत्री आहे.
येथेच भगवान बुद्धांच्या १०८ सद्गुणांचे प्रतीक म्हणून १०८ ब्रॉंन्झच्या वाट्या ठेवल्या आहेत. आपले भाग्य उजळण्यासाठी म्हणून तसेच वत चालविणा-या बौद्ध भिक्खूंस मदत म्हणून लोक या वाट्यांमध्ये नाणी टाकतात.
रिक्लाइनिंग बुद्धा किंवा पहुडलेल्या स्थितीमधील बुद्धांच्या मुद्रेचा अर्थ
भगवान बुद्धांच्या पहुडलेल्या स्थितीमधील दोन मुद्रा आहेत. एका मुद्रेमध्ये बुद्धांचा उजवा हात मस्तकास आधार देण्याच्या स्थितीमध्ये आहे. याचा अर्थ बुद्ध विश्रांती घेत आहेत. यामागील कथा अशी आहे की असुरिंदराहू नावाचा राक्षस बुद्धांच्या दर्शनास आला. परंतु बुद्धांसमोर नतमस्तक होण्याची त्याची तयारी नव्हती. या वेळेस बुद्ध विश्रांती घेत होते. बुद्धांकडे पाहता पाहता असुरिंदराहूस ते अवाढव्य भासू लागले आणि बुद्धांच्या ठिकाणी त्यास अखिल ब्रह्मांडाचे दर्शन झाले. असुरिंदराहूस बुद्धांची योग्यता कळली आणि तो बुद्धांपुढे नतमस्तक झाला. या कारणामुळेच या मुद्रेतील बुद्धमूर्ती अवाढव्य असतात.
बुद्धांचा हात मस्तकाखाली नसून बाजूस असेल तर ती बुद्धमूर्ती बुद्धांच्या निर्वाणस्थितीचे प्रतीक आहे. आपल्या निर्वाणस्थितीमध्ये बुद्धांनी शिष्यांना उपदेश केला. त्यामुळे बौद्ध दर्शनांमध्ये ही मुद्रा महत्त्वाची मानली आहे.
प्रत्यक्षात या दोन्ही मुद्रांमध्ये फारसा फरक केला जात नाही. बुद्धांची पहुडलेल्या स्थितीतील मुद्रा सामान्यत: त्यांच्या निर्वाणस्थितीमधील मुद्राच मानली जाते.
Wat Arun वत अरुण किंवा द टेंपल ऑफ डॉन (रिव्हरसाइड)
या मंदिराचे बांधकाम रामा दुसरा याने एकोणीसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात केले, मंदिराचे बांधकाम प्राचीन ख्मेर पद्धतीचे आहे. मंदिरातील स्तूप किंवा प्रांगवर ग्लेझ्ड पोर्सिलेनचे आवरण असून फुलांचे सुंदर नक्षीकाम आहे. अयुथयाच्या पतनानंतर रतनकोसिन कालखंड सुरू झाला, त्याचेही वत अरुण प्रतीक आहे. मंदिराचे नाव वत अरुण किंवा टेंपल ऑफ डॉन असले तरी ते संध्याकाळी जास्त सुंदर दिसते.
Wat Traimit
जगातील सर्वांत मोठी सोन्याची बुद्धमूर्ती
वत त्रैमितमधील गोल्डन बुद्धा
मंदिर पाहण्याची वेळ | : | सकाळी ९.०० ते संध्याकाळी ५.०० |
कुठे आहे | : | त्रैमित (Traimit) रोडवर, हुआ लंपॉंन्ग (Hua Lampong) स्टेशनच्या पश्चिमेस, चायना टाऊनच्या अगदी सुरुवातीस |
प्रवेशमूल्य | : | THB १०० |
वत त्रैमित हे मंदिर येथील सोन्याच्या बुद्धमूर्तीसाठी प्रसिद्ध आहे. ही बुद्धमूर्ती भरीव असून तिची उंची ३ मीटर तर वजन ५.५ टन आहे. या मूर्तीची अंदाजे किंमत ३०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्स एवढी भरेल.
ही मूर्ती ७०० वर्षे जुनी असून तिचे घडण सुखोथाई काळातील असावे. या मूर्तीचे अंशत: घडण भारतामध्येसुद्धा झाले असावे. चौदाव्या शतकाच्या सुरुवातीस सुखोथाई राजवटीचा प्रभाव ओसरून अयुथयाचा प्रभाव वाढू लागला. त्या वेळेस ही मूर्ती सन १४०३ च्या आसपास अयुथयाला आणण्यात आली. ब्रह्मी आक्रमकांपासून बचाव होण्यासाठी सन १७६७ च्या सुमारास ही मूर्ती प्लॅस्टर चढवून झाकण्यात आली. त्यानंतर ही मूर्ती कुणाच्याही लक्षात न येता अयुथयाच्या अवशेषांमध्ये पडून होती.
१८०१ साली रामा पहिले यांनी बँकॉक येथे राजधानी वसविली आणि बँकॉकमध्ये ब-याच बुद्धमंदिरांच्या बांधकामास सुरुवात झाली. त्यावेळी ही मूर्ती बँकॉकमध्ये आणण्यात आली. १९५४ साली ही मूर्ती एका ठिकाणाहून दुस-या ठिकाणी नेण्यासाठी दोरांनी उचलली जात असताना या मूर्तीवरील प्लॅस्टरचा तुकडा उडाला आणि या वेळेस ही मूर्ती सोन्याची असल्याचे कळले. या मूर्तीचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे ही नऊ भागांमध्ये बनविण्यात आली असून हे भाग एकमेकांना जोडले आहेत. हे भाग जोडण्यासाठी एक चावी असून या मूर्तीवरील प्लॅस्टर काढण्यात आले तेव्हा ही चावीसुद्धा सापडली.
१४ फेब्रुवारी २०१० रोजी वत त्रैमित मधील 'फ्रा महा मोंडोप' नावाची नवीन वास्तू लोकांसाठी खुली करण्यात आली. ही वस्तू तीन मजली असून तिच्या तिस-या मजल्यावर या सुवर्ण बुद्ध मूर्तीची प्रतिष्ठापना करण्यात आली. या वास्तूच्या पहिल्या मजल्यावर 'यओवरत चायना टाऊन हेरिटेज सेंटर' असून येथे थायलंडमध्ये स्थलांतरित झालेल्या चिनी लोकांच्या संस्कृतीविषयी माहिती मिळते. दुस-या मजल्यावर सुवर्ण बुद्धमूर्तीच्या उगमाविषयी माहिती देणारे प्रदर्शन आहे.
प्रवासानुभव:
नमुना प्रवासकार्यक्रम:
बॅंकॉकचा ४ दिवसांचा प्रवास कार्यक्रम:
2. Wat Phra Kaew (एमराल्ड बुद्ध मंदिर) – राजवाड्यातील प्रसिद्ध मंदिर
3. Wat Pho (शयनस्थ बुद्धमूर्तीचे मंदिर) – प्रसिद्ध Reclining Buddha
5. Chao Phraya River Cruise – संध्याकाळी नौकाविहार
चओ फ्रया नदी
चओ फ्रया नदी किंवा थाई भाषेत ‘मै नाम चओ फ्रया’ ( थाई भाषेत 'मै' म्हणजे 'माता' आणि 'नाम' म्हणजे 'पाणी') ही थायलंडमधील प्रमुख नद्यांपैकी एक असून तिची लांबी ३७२ किमी आहे. ही नदी थायलंडच्या उत्तरेकडील नखोन सवन या प्रांतामध्ये पिंग व नान या नद्यांच्या संगमामधून वेगळी होते आणि दक्षिण दिशेस स्वतंत्रपणे वाहते. (नखोन हा शब्द संस्कृत 'नगर' या शब्दाचे रूप आहे, तर सवन हा शब्द 'स्वर्ग' या शब्दाचे रूप आहे). थायलंडचा मध्य मैदानी प्रदेश, बँकॉक असा प्रवास करीत ती थायलंडच्या आखातापाशी समुद्रास मिळते.
चओ फ्रया नदी आणि थायलंड
चओ फ्रया नदीचे थायलंडच्या इतिहासामध्ये अनन्यसाधारण स्थान आहे. या नदीचे सुपीक खोरे आणि नदीमधील माशांची मुबलकता पाहून येथे सुरुवातीच्या वसाहती स्थापन करण्यात आल्या. ब्रह्मी आक्रमकांकडून थायलंडची राजधानी अयुथयाचा विध्वंस झाल्यावर थाकसिन या राजाने राजधानी चओ फ्रया नदीच्या पूर्व किना-यावर आज थोनबुरी म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या ठिकाणी हलविली. रामा (पहिला) या राजास चओ फ्रया नदीचा पश्चिम किनारा अधिक सुरक्षित वाटल्याने त्याने राजधानी १७८२ साली पश्चिम किना-यावरील बँकॉक येथे हलविली आणि बँकॉकमध्ये बरीच बुद्धमंदिरे बांधली. या नदीस चओ फ्रया हे नाव सुद्धा रामा (पहिला) या राजानेच दिले असून त्याचा अर्थ 'राजांची नदी' असा होतो.
ही नदी बँकॉकमधील दळणवळणाचे प्रमुख साधन आहे. या नदीच्या फेरी सेवेने रोज सुमारे ५०,००० प्रवासी प्रवास करतात तर मालवाहू पडावांमधून मालाची वाहतूक होते. चओ फ्रया नदीला जोडलेल्या कालव्यांनीच बँकॉकला 'पूर्वेकडील व्हेनिस' अशी प्रसिद्धी मिळवून दिली आहे.
चओ फ्रया नदीचा फेरफटका
चओ फ्रया नदी स्वच्छ म्हणता येणार नाही. तरीसुद्धा या नदीचा फेरफटका हा सुखद अनुभव आहे. मुख्य म्हणजे ही नदी बँकॉकच्या मधून वाहत असल्याने तुम्हाला या फेरफटक्याने बँकॉकचे सम्यग्दर्शन घडते. बँकॉकमधील पर्यटन सुरू करण्याआधी चओ फ्रया नदीचा फेरफटका करून तुम्ही बँकॉकमधील पर्यटनाची रूपरेषा निश्चित करू शकता.
क्रूझने सफर केल्यास आणखी वेगळा अनुभव घेता येतो. या सेवा देण-या निरनिराळ्या संस्था आहेत आणि त्यांची निरनिराळी पॅकेजेस असतात. त्याप्रमाणे क्रूझ सफरीमध्ये भोजन, नृत्य, संगीत यांचीही सोय होऊ शकते.
चओ फ्रया नदी आणि बँकॉकमधील पर्यटन
चओ फ्रया नदी बँकॉकच्या मधून वाहत असल्याने या नदीतून प्रवास करून बँकॉकमधील बरीच ठिकाणे पाहता येतात. नदीकिनारी एकूण ३४ पिअर किंवा धक्के असून चओ फ्रया एक्स्प्रेस कंपनीची नियमित बोट सेवा या २१ किमी अंतराच्या मार्गावर उपलब्ध असते. इतर सेवासुद्धा उपलब्ध आहेत. चओ फ्रया नदीने प्रवास करून बँकॉकमधील ग्रँड पॅलेस, वत फो किंवा टेंपल ऑफ रिक्लाइनिंग बुद्धा, वत अरुण किंवा टेंपल ऑफ डॉन, रॉयल बार्जेस म्युझिअम वगैरे ठिकाणे पाहता येतात.
🚤 चाओ फ्राया नदी क्रूझ (Chao Phraya River Cruise)
🩵 परिचय
चाओ फ्राया ही बँकॉकची जीवनवाहिनी मानली जाते.
ही नदी शहराला उत्तरेकडून दक्षिणेकडे छेदते आणि तिच्या काठावर बँकॉकची सर्व प्रमुख ऐतिहासिक स्थळे आहेत — Grand Palace, Wat Arun, Wat Pho इ.
त्यामुळे या नदीवरून क्रूझ करणे म्हणजे बँकॉकचा इतिहास, सौंदर्य आणि आधुनिकता — हे सर्व एकत्र अनुभवणे.
🚢 क्रूझचे प्रकार
1. Public Ferry / Express Boat
सर्वात स्वस्त आणि स्थानिक लोक वापरतात.
Orange Flag Boat ही सर्वाधिक लोकप्रिय आहे.
वेळ: सकाळी ६.०० ते सायंकाळी ७.००
खर्च: १५–३० बाथ
बुकिंगची गरज नाही — घाटावरून (pier) तिकीट मिळते.
साथॉर्न घाट (Sathorn Pier) हा प्रमुख प्रारंभबिंदू आहे.
2. Tourist Boat (Hop-On Hop-Off Boat)
विशेषतः पर्यटकांसाठी.
तुम्ही कोणत्याही घाटावर “hop off” (उतरून स्थळ पाहणे) आणि पुढच्या बोटीने “hop on” करू शकता.
प्रमुख थांबे: Wat Arun, Grand Palace, Chinatown, Asiatique.
वेळ: सकाळी ९.०० – सायंकाळी ६.००
खर्च: १५०–२०० बाथ (डे पास)
तिकिटे घाटावर किंवा chaophrayaexpressboat.com वर उपलब्ध.
3. Dinner Cruise (संध्याकाळी नौकाविहार)
सूर्यास्तानंतर शहराच्या प्रकाशात केलेला आलिशान नौकाविहार.
बोटीत थाई आणि आंतरराष्ट्रीय बफे डिनर, थाई संगीत आणि नृत्य कार्यक्रम असतो.
वेळ: संध्याकाळी ७.०० ते ९.३०
खर्च: ९०० ते २००० बाथ (नौका, भोजन, आणि बुकिंग वेळेनुसार बदलतो).
बुकिंग: Klook, GetYourGuide, किंवा थेट Asiatique Pier किंवा ICONSIAM Pier वर करता येते.
💰 कमी पैशात चांगला अनुभव कसा घ्यावा
फक्त सकाळी किंवा दुपारी Express Boat (Orange Flag) घ्या — २० बाथमध्ये बँकॉकची प्रमुख स्थळे पाहता येतात.
इच्छेनुसार उतरून Wat Arun किंवा Grand Palace पाहून पुन्हा बोटीत बसता येते.
छायाचित्रणासाठी सकाळचा किंवा सूर्यास्ताचा काळ सर्वोत्तम.
पाणी, सनस्क्रीन आणि कॅमेरा सोबत घ्यावा.
🌇 या दौऱ्यात काय अनुभवता येते
नदीकाठची पारंपरिक थाई घरे आणि आधुनिक इमारतींचा सुंदर संगम
बोटीवरून दिसणारा Grand Palace, Wat Arun, Wat Pho यांचा मोहक देखावा
थाई लोकांचे दैनंदिन जीवन – नदीत धुणे, लहान बोटी, तरंगते बाजार
संध्याकाळी शहराच्या दिव्यांतून उजळलेला बँकॉक skyline
🌟 सर्वोत्तम लाभासाठी टिप्स
1. सकाळी किंवा सूर्यास्ताच्या वेळी क्रूझ घ्यावी.
2. River City Pier किंवा Sathorn Pier येथून सुरुवात करावी.
3. आगाऊ तिकीट ऑनलाइन घेतल्यास सवलत मिळते.
4. पावसाळ्यात (मे–ऑक्टोबर) हवामान लक्षात घेऊन वेळ ठरवावी.
5. Dinner Cruise घेतल्यास वरच्या डेकवरील आसन निवडावे – दृश्य अधिक सुंदर दिसते.
Maeklong Railway Market – रेल्वे ट्रॅकवर वसलेला बाजार
दिवस १ - बँकॉक
बँकॉकमध्ये आगमन.
स्थळदर्शन:- जेम्स गॅलरी, गोल्डन बुद्धा, प्रिन्सिपल बुद्धा आणि रिक्लाइनिंग बुद्धा वगैरे.
कार्यक्रम:- चओ फ्रया नदीमध्ये क्रूझने फेरफटका. क्रूझमध्ये संगीताचा आस्वाद घेत रात्रीचे भोजन.
दिवस २ – बँकॉक
स्थळदर्शन:- सफारी वर्ल्ड.
सफारी वर्ल्ड मधील स्थळदर्शन:- मरीन पार्क.
सफारी वर्ल्डमधील कार्यक्रम:- ओरंग उटान बॉक्सिंग शो , सी लायन शो , हॉलीवूड काउबॉय स्टंट शो , डॉल्फिन शो, स्पाय वॉर शो वगैरे.
स्थळदर्शन:- स्काय बायोक (Sky Baiyoke) (थायलंड मधील सर्वांत उंच हॉटेल).
खरेदी :- इंद्रा स्क्वेअर.
३. परिशिष्टे
📞 महत्त्वाचे फोन क्रमांक — बॅंकॉक (थायलंड):
सेवा क्रमांक टीप
🚓 पोलीस (Police) 191 सर्वसाधारण आपत्कालीन परिस्थितीसाठी
🧭 पर्यटक पोलीस (Tourist Police) 1155 इंग्रजी भाषिक अधिकारी उपलब्ध
🚒 अग्निशमन (Fire) 199 अग्निशमन विभाग
🚑 वैद्यकीय आपत्कालीन सेवा (Medical Emergency / Ambulance) 1669 सरकारी रुग्णालयांच्या आपत्कालीन सेवांसाठी
🏥 Samitivej Hospital 02 711 8000 खासगी, उच्च दर्जाची वैद्यकीय सेवा
🏥 Bumrungrad International Hospital 02 667 1000 प्रसिद्ध आंतरराष्ट्रीय रुग्णालय
✈️ Suvarnabhumi Airport Flight Information 1566 विमानतळावरील उड्डाण वेळापत्रकांसाठी
🚗 Traffic Hotline 1197 वाहतूक माहिती आणि अपघात अहवालासाठी
🪪 Immigration / Government Helpline 1111 नागरिक व प्रवासी यांसाठी सामान्य सरकारी माहिती
☎️ Directory Assistance 1133 स्थानिक फोन माहिती
🌍 Overseas Operator-Assisted Calls 100 आंतरराष्ट्रीय कॉलसाठी ऑपरेटर सहाय्य📘 टीप:
वरील क्रमांक थायलंड पर्यटन प्राधिकरण (TAT), बॅंकॉक महानगरपालिका आणि प्रमुख रुग्णालयांच्या वेबसाइट्सवरून पडताळलेले आहेत.
अल्प बदल (उदा. खासगी रुग्णालयांचे क्रमांक) वेळोवेळी होऊ शकतात, म्हणून प्रवासापूर्वी अद्ययावत माहिती www.tourismthailand.org या अधिकृत संकेतस्थळावर तपासणे योग्य ठरेल.
📱 सिम कार्ड आणि डायलिंग:
सिम कार्ड:
थायलंडमध्ये प्री-पेड सिम कार्ड सहज उपलब्ध असतात.
मोठ्या स्टोअर्समध्ये, ७-इलेव्हन (7-Eleven), सुपरमार्केट्स आणि शॉपिंग मॉल्समध्ये असलेल्या DTAC, AIS, आणि TRUE या प्रमुख मोबाइल सेवा पुरवठादारांच्या दुकानांमध्ये ही कार्डे मिळतात.
पर्यटकांसाठी “Tourist SIM” नावाने खास योजना उपलब्ध असतात — या योजना काही दिवस किंवा आठवड्यांसाठी इंटरनेट आणि स्थानिक कॉलसह येतात.
डायलिंग नियम:
बॅंकॉकमधील लँडलाइनवर कॉल करण्यासाठी:
👉 ०२ + सात-अंकी क्रमांक
बॅंकॉकच्या बाहेर कॉल करण्यासाठी:
👉 ० + तीन-अंकी एरिया कोड + सहा-अंकी क्रमांक
मोबाईल फोनसाठी:
👉 ०८x + सात-अंकी सबस्क्राइबर नंबर
थायलंडच्या बाहेरून कॉल करताना:
👉 +66 (देश कोड) वापरा आणि नंतर पहिला ० वगळा
(उदा. थायलंडचा नंबर 08x-xxxxxxx असेल तर परदेशातून +66 8x-xxxxxxx असा डायल करावा).
USEFUL WEBSITES
BANGKOK AREAS
1. Sukhumvit
2. Siam
3. Silom
4. Riverside
5. Khao San and old city
6. Chinatown
BEST LUXURY HOTELS
1. The Peninsula Bangkok, Riverside,http://www.bangkok.com/peninsula/
2. Grand Hyatt Erawan, Chidlom-Ploenchit, http://www.bangkok.com/hyatterawan/
3. Sukhothai Hotel Bangkok, Sathorn, http://www.bangkok.com/sukhothai/
BEST BOUTIQUE HOTELS
1. Hansar Bangkok Hotel, Siam, http://www.bangkok.com/hansar-bangkok-hotel/
2. Davinci Suites, Sukhumvit, http://www.bangkok.com/davinci/
3. Mystic Place Rooms in Bangkok, Chatuchak, http://www.bangkok.com/mystic-place/
BEST BUDGET HOTELS
1. Lub d Bangkok, Silom, http://www.bangkok.com/lub-d-hotel/
2. Take A Nap Hotel, Silom,http://www.bangkok.com/take-a-nap/
3. Rambuttri Village Inn, Khao San http://www.bangkok.com/rambuttri-village-inn/
BEST SERVICED APARTMENTS
1. Chatrium Hotel Riverside Bangkok, Riverside, http://www.bangkok.com/chatrium-hotel-riverside/
2. Fraser Suites Sukhumvit, Sukhumvit,http://www.bangkok.com/fraser-sukhumvit/
3. Rongratana Executive Residence, Chidlom-Ploenchit, http://www.bangkok.com/rongratana-executive-residence/
WHERE TO SHOP
1. Siam Paragon
2. CentralWorld
3. MBK
4. Gaysorn
5. The Emporium or Siam Discovery Centre
6. Chatuchak Weekend Market
7. Night Markets
8. Chinatown
9. Pratunam
10. Rod Fai Market (Talad Rod Fai)
WHAT TO SEE IN BANGKOK
1. Grand Palace and Wat Phra Kaew (Old City)
2. Chinatown (Yaowarat)
3. Floating Market, Damnoen Saduak
4. Wat Arun (The Temple of Dawn), Ricerside
5. Jim Thompson’s House, Siam
6. Vimanmek Mansion, Old City
7. Gems Gallery, www.gems-gallery.com, 198/23-24 Rama 6 Rd., Samsennai, Phayathai, Bangkok 10400
8.
